Θεϊκές ίντριγκες και μοντέρνες αντιθέσεις στην Επίδαυρο: Ο «Ίων» του ΘΟΚ σε σκην. Θωμά Μοσχόπουλου| Είδαμε & σχολιάζουμε

Ο Ίων του Ευριπίδη κλείνει για φέτος το φεστιβάλ Επιδαύρου με πιο λίγο κόσμο λόγω αλλαγής εποχής, άφθονο γέλιο σε πολλά σημεία και καλές στιγμές.

Είδε στην Επίδαυρο και σχολιάζει η Χρύσα Καρδαρά

Ο Ίων του Ευριπίδη είναι από τα τελευταία έργα του Ευριπίδη με τα οποία επηρέασε μετέπειτα τον Μένανδρο και τη Νέα Κωμωδία της ελληνιστικής εποχής: χαμένα παιδιά, αναγνωρίσεις και κωμικές παρεξηγήσεις.

Στο έργο, ο Ευριπίδης αποτυπώνει τη διάσταση του Απολλώνιου και του Διονυσιακού που διατρέχει τη φύση της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας σύμφωνα με την ερμηνεία του Νίτσε. Ο Ίων αποδεικνύεται ότι είναι νόθος γιος του Απόλλωνα από το βίαιο σμίξιμό του με μια θνητή, την Κρέουσα. Αλλά παρουσιάζεται παρεξηγημένα από τον χρησμό και ως νόθος γιος του Ξούθου, του συζύγου της Κρέουσας που είχε συμμετάσχει πριν το γάμο του σε διονυσιακά όργια και ζευγάρωσε με μια μαινάδα.

Ο Ίων από μία άποψη, θεωρείται ιλαροτραγωδία γιαυτό και ο Μοσχόπουλος, το παρουσίασε με άφθονα κωμικά στοιχεία, καθημερινό λόγο, γεμάτο ειρωνεία σε σημεία που έκαναν το έργο ευχάριστο και εύπεπτο στο κοινό.

Τα σκηνικά δεν ήταν φτωχά, όπως συνηθίζεται στην εποχή μας. Σκάλες και βωμοί, γυαλιστερές κολώνες έδιναν πετυχημένα τη μεγαλεπήβολη ψευδαίσθηση του αυλείου χώρου ενός αρχαίου ναού.

Ο χορός και οι ηθοποιοί έπαιζαν στο μεγαλύτερο μέρος της παράστασης με γυαλιά ηλίου που τα έβγαζαν και τα έβαζαν για σκηνοθετικούς σκοπούς. Άστοχη αισθητικά η παρέμβαση να φορούν γυαλιά ηλίου και σε δυσαρμονία με τον αρχαιολογικό χώρο και το μεγαλεπήβολο σκηνικό που έμοιαζε με το ναό του Απόλλωνα. Τα γυαλιά ηλίου ίσως είναι μια ένδειξη για το φως του Απόλλωνα αφού στην αρχαιότητα γιορταζόταν και σαν ήλιος Απόλλων και για τα μυστικά για την πραγματική καταγωγή του Ιώνα που κρύβονται στο σκοτάδι.

Το καλό με αυτήν την παράσταση ήταν βέβαια ότι υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στο λόγο και το τραγούδι. Υπήρχε ο λόγος των ηθοποιών και το τραγούδι και η όρχηση του χορού. Αυτό τηρήθηκε ως κανόνας του αρχαίου δράματος.

Η μουσική και η χορογραφία αμφιλεγόμενες: από τη μια πλευρά απόλυτα σύγχρονη μουσική και κινησιολογία που έμοιαζε με pop και χορογραφία με κινήσεις που θα μπορούσαμε να συναντήσουμε στη μαζική σύγχρονη διασκέδαση αλλά από την άλλη πλευρά, η μουσική είχε έντονο ρυθμό και κρατούσε το έργο ζωντανό κι ευχάριστο και ενεργό τον θεατή να το παρακολουθεί με ενάργεια και αναμονή. Ο στόχος επετεύχθη λοιπόν, όσο για τα μέσα της κίνησης και της μουσικής δεν είναι βέβαιο ότι είχαν σχέση με την αρχαία πηγή.

Ο Γιάννης Τσουμαράκης στο ρόλο του Ιώνα, μια νεανική, αξιόλογη παρουσία με καθαρή φωνή και σωστή υποκριτική. Η Στέλλα Φυρογένη στο ρόλο της Κρέουσας με έντονο στυλιζάρισμα στο ύφος του λόγου της, έμοιαζε να είναι ο εαυτός της μέσα στο ρόλο σαν να έπαιζε με τα προσωπικά της μέτρα και παρόλα αυτά ήταν αφοπλιστική σε πολλές καλές στιγμές του ρόλου. Ο Ερμής ντυμένος με μια μάλλον κακή ενδυματολογική αντιγραφή της ενδυμασίας του Ερμή με το πέτασο και τις περικνημίδες, εμφανίζεται με δύο ηθοποιούς για να ενταθεί η κωμικότητα και παίζει το ρόλο όχι μόνο του αγγελιοφόρου των θεών αλλά και του αγγελιοφόρου των θεατών σε μια καλή υποκριτική με πολλές ακατανόητες - για τους θεατές - κινήσεις. Γενικότερα, οι ηθοποιοί είχαν υιοθετήσει τον καθημερινό λόγο που έβγαινε από το φυσικό εαυτό τους με στοιχεία κωμωδίας και ειρωνείας.

Συνολικά θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε ότι είναι μία σύγχρονη παράσταση Ευριπίδη που προσπαθεί να έχει αρχαία σοβαροφάνεια και παρακολουθείται ευχάριστα από το κοινό. Γίνεται εύπεπτη με τα διάχυτα στοιχεία κωμικότητας στο λόγο των ηθοποιών.

Συντελεστές: Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος | Παραγωγή: Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου (ΘΟΚ) | Παίζουν: Γιάννης Τσουμαράκης (Ίων), Στέλλα Φυρογένη (Κρέουσα) κ.ά.

Λέξεις κλειδιά: Ίων Ευριπίδη, ΘΟΚ, Θωμάς Μοσχόπουλος, Φεστιβάλ Επιδαύρου, Κριτική Παράστασης, Αρχαίο Δράμα, Ιλαροτραγωδία.