'Συζητώντας με την Ιφιγένεια Σείσογλου για την πρώτη φορά στο Νηπιαγωγείο και την προσαρμογή των παιδιών

 Καλύτερο #Νηπιαγωγείο δεν είναι εκείνο που διαθέτει άριστες υποδομές, είναι πιο ακριβό ή πιο εντυπωσιακό. Το καλύτερο Νηπιαγωγείο είναι εκείνο στο οποίο το #παιδί πηγαίνει με χαρά, αισθάνεται ότι το αγαπούν, το σέβονται και του δίνουν καθημερινά #ευκαιρίες να ανακαλύπτει τον #κόσμο. Γράφει η #ΝέληΒυζαντιάδου για την #Κουλτουρόσουπα.

Ελκυστικό #Νηπιαγωγείο είναι αυτό που παρέχει πρώτα από όλα #ασφάλεια στα #παιδιά και αυτό το Νηπιαγωγείο στο οποίο τα παιδιά έρχονται και φεύγουν χαρούμενα. Γράφει η #ΝέληΒυζαντιάδου για την #Κουλτουρόσουπα.

Το#Νηπιαγωγείο συμβάλλει στη διαμόρφωση της #προσωπικότητας του #παιδιού και στην ομαλή ένταξή του στην κοινωνία, ως ενεργός και υπεύθυνος #πολίτης, με #αξίες και αρχές, σεβόμενος τη #διαφορετικότητα, φροντίζοντας και προστατεύοντας το #περιβάλλον, προσπαθώντας τόσο για το ατομικό όσο και για το συλλογικό καλό. Γράφει η #ΝέληΒυζαντιάδου για την #Κουλτουρόσουπα.

 

Οι μέρες αυτές, τελευταίες μέρες του Αυγούστου, για κάποιους είναι μια ακόμα ευκαιρία για καλοκαιρινές διακοπές ενώ για άλλους είναι η ιδανική και αναπόφευκτη περίοδος προετοιμασίας του παιδιού τους για την έναρξη μιας νέας φάσης ζωής που περιλαμβάνει τη φοίτηση στο Νηπιαγωγείο. Φέρνω στο μυαλό μου τα λόγια του Ρολάν Μπαρτ: Ή πραγματική μας πατρίδα είναι η παιδική μας ηλικία’ και σκέφτομαι πως σε αυτήν την πατρίδα, στην παιδική μας ηλικία, έχουν συντελεστεί και επομένως γραφτεί οι σημαντικότερες ιστορίες που γίνονται αργότερα αναμνήσεις και εμπειρίες οι οποίες καθορίζουν, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, τη ζωή μας. Τι θυμόμαστε άραγε από το Νηπιαγωγείο; Ίσως όχι πολλά. Ίσως πάλι να έχουμε εικόνες που έχουν προκύψει από αφηγήσεις τρίτων. Ένα είναι βέβαιο. Το Νηπιαγωγείο αποτελεί τον προθάλαμο του Δημοτικού Σχολείου και, σε πολλές περιπτώσεις, τον πρώτο φορέα κοινωνικοποίησης του παιδιού μετά την οικογένεια καταγωγής του.

Η συμβολή του Νηπιαγωγείου, σύμφωνα με τη νηπιαγωγό – διευθύντρια του 17^ου Νηπιαγωγείου  Θεσσαλονίκης Ιφιγένεια Σείσογλου, είναι καθοριστική για την ανάπτυξη του παιδιού παρόλο που είναι ακόμη - όχι βέβαια στο βαθμό που ήταν παλιότερα-  υποτιμημένο. Η προσχολική ηλικία είναι η πιο κρίσιμη ηλικία στην ανάπτυξη και γενικότερα στην πορεία του παιδιού καθώς μεγαλώνει. Όπως, πολύ εύστοχα, είπε ο RobertFulghum ‘Όσα χρειάζεται να ξέρω, τα έμαθα στο Νηπιαγωγείο’ καθώς ο βασικός σκοπός του είναι η ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού. Ανήκει μαζί με το Δημοτικό στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Είναι το πρώτο οργανωμένο περιβάλλον μάθησης όπου μέσα από το παιχνίδι, που είναι ο βασικός τρόπος με τον οποίο μαθαίνουν τα παιδιά, και μέσα σε ένα πλούσιο και ασφαλές περιβάλλον, το παιδί θα ανακαλύψει βιωματικά τη χαρά της εξερεύνησης και της μάθησης για να καταλήξει τελικά στη γνώση. Θα μάθει να συνυπάρχει αρμονικά με τους συνομήλικους, να υπακούει σε κανόνες, να συνεργάζεται, να ανήκει σε ομάδα, να μοιράζεται, να αναγνωρίζει τα συναισθήματα, τόσο τα δικά του όσο και των άλλων και να τα εκφράζει, να λύνει τις διαφορές του ειρηνικά και όχι με βία και συγκρούσεις. Θα καλλιεργήσει, επίσης, όλες εκείνες τις δεξιότητες που θα το βοηθήσουν στη μετέπειτα σχολική ζωή του (δεξιότητες σκέψης, μνήμης, γλωσσικής και γνωστικής ανάπτυξης, κ.α.). Επιπλέον θα καλλιεργήσει τις κινητικές του δεξιότητες, τον συντονισμό και τον έλεγχο του σώματος, τον προσανατολισμό του στο χώρο και στο χρόνο. Θα έρθει σε επαφή με τις Τέχνες (Εικαστική, Μουσική, Θέατρο) οι οποίες δίνουν δυνατότητες έκφρασης, κλίσεων, ενδιαφέροντος. Θα αναπτύξει, τέλος, την αυτονομία του στην καθημερινότητα της τάξης, θα αναλαμβάνει ευθύνες και πρωτοβουλίες, θα είναι υπεύθυνο για τα προσωπικά του αντικείμενα και γενικά θα φροντίζει τον εαυτό του. Με λίγα λόγια το Νηπιαγωγείο αποτελεί το θεμέλιο της εκπαιδευτικής και προσωπικής ανάπτυξης του παιδιού, καθώς συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του και στην ομαλή ένταξή του στην κοινωνία, ως ενεργός και υπεύθυνος πολίτης, με αξίες και αρχές, σεβόμενος τη διαφορετικότητα, φροντίζοντας και προστατεύοντας το περιβάλλον, προσπαθώντας τόσο για το ατομικό όσο και για το συλλογικό καλό.

Υπάρχουν βέβαια παιδιά που έχουν ήδη πάει σε βρεφονηπιακό / παιδικό και άλλα που πάνε κατευθείαν στο νηπιαγωγείο. Θέλω να μάθω αν παρατηρεί η κυρία Σείσογλου διαφορές στην ένταξή τους και αν ναι, ποιες είναι αυτές. ‘Τα παιδιά, που έχουν προηγούμενη εμπειρία από παιδικό σταθμό, είναι, συνήθως, πιο κοινωνικοποιημένα, πιο εξοικειωμένα στη διαδικασία του αποχωρισμού από τα αγαπημένα πρόσωπα, γενικά πιο εξωστρεφή και με μεγαλύτερη αυτονομία (αυτοεξυπηρέτηση, τακτοποίηση προσωπικών αντικειμένων). Είναι πιο εξοικειωμένα με τις καθημερινές ρουτίνες, τους κανόνες, το πρόγραμμα. Ο εγωκεντρισμός είναι κυρίαρχο στοιχείο του παιδιού της προσχολικής ηλικίας και αυτός υποχωρεί σιγά σιγά κατά τη διάρκεια της φοίτησης του παιδιού. Ένα παιδί, που δεν έχει προηγούμενη εμπειρία και βρίσκεται στο ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον, όπου αποτελεί το κέντρο ενδιαφέροντος όλων και το μονοπωλεί, κατά πάσα πιθανότητα θα ‘δυσκολευτεί’ λίγο περισσότερο γιατί θα είναι πιο εγωκεντρικό, πιο εσωστρεφές και διστακτικό τόσο με τους συνομηλίκους, στο πλαίσιο της αλληλεπίδρασης, όσο και με τις νηπιαγωγούς. Πάντοτε βέβαια λαμβάνουμε υπόψη και τα ατομικά χαρακτηριστικά κάθε παιδιού. Έχουμε δει πολλές φορές παιδιά, χωρίς πρότερη εμπειρία, να προσαρμόζονται πολύ πιο εύκολα από άλλα. Με την κατάλληλη παιδαγωγική υποστήριξη και συνεργασία της οικογένειας με το σχολείο, είναι θέμα λίγων εβδομάδων η προσαρμογή των παιδιών στο καινούργιο περιβάλλον’, απαντά.

Ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι μαθαίνοντας ποιες δυσκολίες συναντά ένα παιδί τον πρώτο καιρό στο Νηπιαγωγείο. Η κυρία Σείσογλου υποστηρίζει ότι οι δυσκολίες προσαρμογής των παιδιών τον πρώτο καιρό στο Νηπιαγωγείο διαρκούν πολύ λίγο, από λίγες εβδομάδες μέχρι τον πολύ ένα μήνα. Οι δυσκολίες αυτές έχουν να κάνουν με το καινούργιο περιβάλλον στο οποίο θα φοιτήσουν τα παιδιά με ό,τι υπάρχει σε αυτό έμψυχο και άψυχο (καινούργιοι χώροι, αντικείμενα, υλικά, δασκάλες, συμμαθητές). Το ζητούμενο είναι να αισθανθεί ασφάλεια, να ενθαρρυνθεί να εκφραστεί, να αναγνωριστεί ως ενεργό μέλος της καινούργιας ομάδας, να μιλήσει για τον εαυτό του, την οικογένειά του και τελικά να αισθανθεί εμπιστοσύνη για να μπορέσει σταδιακά να αρχίσει να αλληλεπιδρά με τους συνομηλίκους και τη δασκάλα του. Πάντοτε σημαντικό ρόλο παίζει η προσωπικότητα, ο χαρακτήρας κάθε παιδιού και το οικογενειακό του υπόβαθρο. Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζει η στάση των νηπιαγωγών σε αυτή τη διαδικασία, δηλαδή το πόσο υποστηρικτικές, διαθέσιμες, ενθαρρυντικές, προστατευτικές, βοηθητικές θα είναι όπου και όσο κρίνουν ότι χρειάζεται. Η επιβράβευση, σύμφωνα με την ίδια, ακόμα και με μικρές ανταμοιβές βοηθούν ενισχυτικά. Τέλος πολύ σημαντικός ο ρόλος των γονέων και ο τρόπος διαχείρισης από πλευράς τους. Οι γονείς, σε συνεργασία πάντα με το Νηπιαγωγείο, θα πρέπει να ενθαρρύνουν κι αυτοί την προσαρμογή του παιδιού τους στη νέα πραγματικότητα, να δείχνουν εμπιστοσύνη στο σχολείο και στις νηπιαγωγούς των παιδιών και να μοιράζονται μαζί τους σημαντικές πληροφορίες των παιδιών, ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, γεγονότα που έχουν συμβεί στην οικογένεια και επηρεάζουν τη συμπεριφορά των παιδιών ή συνήθειες που θα βοηθήσουν σε χειρισμούς για την ομαλή προσαρμογή των παιδιών. Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να δείχνουν τις ανασφάλειες και τους φόβους τους συζητώντας τους παρουσία των παιδιών. Τα παιδιά διαισθάνονται τα πάντα. ‘Διαβάζουν’ πολύ καλά τους γονείς τους.

Της ζητώ να μας πει πόσο σημαντική είναι εν τέλει η προετοιμασία του παιδιού αλλά και του ίδιου του γονιού για το άγχος αποχωρισμού κι εκείνη απαντά, επικαλούμενη την πολυετή της εμπειρία, ως εξής: ‘Η κυριότερη δυσκολία των παιδιών αλλά και των γονέων, τον πρώτο καιρό στο Νηπιαγωγείο, είναι το άγχος αποχωρισμού. Είναι η πρώτη μετάβαση των παιδιών, ειδικά όσων δεν έχουν προηγούμενη εμπειρία φοίτησης, από το ασφαλές περιβάλλον του σπιτιού σε ένα καινούργιο άγνωστο περιβάλλον. Είναι απολύτως φυσιολογική η αντίδραση των παιδιών η οποία εκφράζεται, συνήθως, με κλάμα και άρνηση αποχωρισμού κατά την προσέλευσή τους καθώς και άρνηση παραμονής στο σχολείο η οποία υποχωρεί με την πάροδο της ώρας και των ημερών. Οι γονείς θα πρέπει να έχουν σταθερή στάση κατά την προσέλευση στο σχολείο, με συνέπεια και χωρίς πισωγυρίσματα γιατί τα παιδιά, όταν αντιλαμβάνονται αστάθεια, ανασφάλεια και φόβο από τους γονείς, δεν μπορούν και αυτά να προσαρμοστούν στο νέο περιβάλλον. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία όταν οι γονείς δείχνουν εμπιστοσύνη, αισθάνονται ασφάλεια στο σχολείο, αυτό ‘μεταφέρεται’ στα παιδιά και εκείνα, με τη σειρά τους, αισθάνονται ασφάλεια, κοινωνικοποιούνται πιο εύκολα και παρουσιάζουν ακόμα και καλύτερες επιδόσεις. Η προετοιμασία των παιδιών δεν αφορά σε τίποτα περισσότερο παρά στην ενθάρρυνση από πλευράς των γονέων, στην επισήμανση των θετικών στοιχείων της φοίτησης στο Νηπιαγωγείο, η οποία θα προκύπτει από τη δική τους αληθινή θετική στάση και άποψη. Τα τελευταία χρόνια έχει καθιερωθεί σε πολλά Νηπιαγωγεία η ‘ημέρα γνωριμίας’ (openday) όπου προσέρχονται οι γονείς με τα παιδιά τους για μια πρώτη επαφή και γνωριμία με το καινούργιο περιβάλλον, τους χώρους και τις δασκάλες τους. Ειδικά φέτος πραγματοποιήσαμε επιπροσθέτως πιλοτικά, για πρώτη φορά και σε συνεργασία με όμορα νηπιαγωγεία και πρωτοβουλία της ΣΕ Παιδαγωγικής Ευθύνης της περιοχής μας, πριν την ‘ημέρα γνωριμίας’ μια ενημερωτική πρώτη συνάντηση των νέων γονέων με όλο το προσωπικό και την Σύμβουλο. Στόχος της συνάντησης ήταν να δούμε πώς θα αποτυπωθεί, κατά την έναρξη, η διαδικασία της προσαρμογής των παιδιών των οποίων οι γονείς παρευρέθηκαν στη συνάντηση’.

Μήπως τελικά κάποιες φορές το άγχος είναι περισσότερο του γονιού και λιγότερο του παιδιού, αναρωτιέμαι για να το επιβεβαιώσει η συνεντευξιαζόμενη λέγοντας πως πολλές φορές το άγχος των γονέων προηγείται του άγχους του παιδιού με αποτέλεσμα να επηρεάζει την όλη κατάσταση. Δεν είναι λίγες οι φορές που βλέπει ειδικά τις μαμάδες να κλαίνε και αυτές κατά την προσέλευση των παιδιών στο Νηπιαγωγείο και να μη μπορούν να φύγουν. Αυτή η εικόνα, σύμφωνα με την κυρία Σείσογλου, δίνει μια εντύπωση ότι η μαμά ‘φοβάται’ και αυτό που ακολουθεί είναι γνωστό. Το παιδί αρνείται να μπει στην τάξη, τρέχει πίσω από τη μαμά, αντιδρά πολύ έντονα κλπ. Ο αποχωρισμός είναι μια πρόκληση για τους γονείς. Το παιδί αντλεί ασφάλεια από τη στάση τους. Όταν οι γονείς εμπιστεύονται το σχολείο και αποχαιρετούν το παιδί με ηρεμία και σταθερότητα καθημερινώς, του δίνουν ένα πολύ σημαντικό μήνυμα: ‘Είσαι ασφαλής και όλα θα πάνε καλά’.

Με αφορμή το παραπάνω, της ζητώ να περιγράψει έναν τύπο γονιού που δυσκολεύει τη ζωή ενός/μιας νηπιαγωγού. Η ίδια διαπιστώνει με λύπη ότι τα τελευταία χρόνια η συνεργασία του σχολείου με την οικογένεια γίνεται ολοένα και πιο περίπλοκη. ‘Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι γονείς μας εμπιστεύονται ό,τι πολυτιμότερο έχουν, τα παιδιά τους’, ομολογεί για να συνεχίσει: ‘Δεν πρόκειται, όμως, ακριβώς για εμπιστοσύνη. Αναγκάζονται να το κάνουν κατά κάποιον τρόπο αφού η φοίτηση είναι υποχρεωτική. Οι γονείς, για διαφορετικούς λόγους, πολλές φορές υιοθετούν συμπεριφορές που δυσκολεύουν τη συνεργασία με το σχολείο. Ανάλογα με την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα καθενός θα μπορούσα να κατονομάσω κάποιους τύπους γονέα. Για παράδειγμα ένας υπερπροστατευτικός γονιός, που δεν αφήνει το παιδί του να αυτονομηθεί, δυσκολεύεται ο ίδιος, παρεμβαίνει διαρκώς και ανησυχεί υπερβολικά για κάθε θέμα. Ένας άλλος τύπος γονέα είναι αυτός που αμφισβητεί διαρκώς τα πάντα στο Νηπιαγωγείο. Από τις παιδαγωγικές πρακτικές και επιλογές, τους κανόνες της τάξης, την κρίση των εκπαιδευτικών, χωρίς να προηγείται διάλογος και προκαλεί συνεχώς προβλήματα με τη συμπεριφορά και τη στάση του. Υπάρχει, επίσης, ο γονιός που δυσκολεύεται να θέσει όρια στο σπίτι του και ζητά από το σχολείο να κάνει εξαιρέσεις στους κανόνες για το παιδί του. Ακόμα και ο αδιάφορος γονιός προκαλεί δυσκολίες καθώς δεν παρουσιάζεται στις προσκλήσεις, δεν συνεργάζεται και ούτε επικοινωνεί όταν χρειάζεται. Επιπλέον ο γονιός ο οποίος σχεδόν πάντα επικοινωνεί με έντονη συναισθηματική φόρτιση εκφράζοντας θυμό, ειρωνεία, καχυποψία. Είναι φανερό ότι πίσω από κάθε παρόμοια συμπεριφορά κρύβεται το άγχος για το παιδί, η δυσκολία στη διαχείριση των συναισθημάτων, ενοχές για τον περιορισμένο χρόνο με το παιδί, έλλειψη εμπιστοσύνης που ακόμη δεν έχει οικοδομηθεί μεταξύ σχολείου – οικογένειας. Το σημαντικότερο λοιπόν είναι η εμπιστοσύνη που πρέπει να καλλιεργηθεί με πρωτοβουλία του σχολείου προσεγγίζοντας όλους τους γονείς με σεβασμό, εκτίμηση και ζεστασιά έτσι ώστε να αναπτυχθεί μια σχέση στην οποία ο γονιός θα αισθανθεί ασφάλεια, θα εμπιστευθεί και θα ανοιχθεί για κάθε τι που τον απασχολεί σχετικά με το παιδί του. Αυτό θα διασφαλίσει την ομαλή προσαρμογή του παιδιού, τον εφησυχασμό του ίδιους του γονιού και όλα αυτά θα έχουν ως αποτέλεσμα την ομαλή και εύρυθμη λειτουργία του Νηπιαγωγείου’.

Έχοντας ακούσει πολλούς γονείς να αφήνουν τα παιδιά τους στο ολοήμερο Νηπιαγωγείο, θέλω πολύ να μάθω πώς βιώνει το ίδιο το παιδί αυτή την εμπειρία. Τι το δυσκολεύει; Πώς αντιδρά; Η κυρία Σείσογλου λέει ότι η εμπειρία του ολοήμερου στο Νηπιαγωγείο ανήκει κι αυτή στο ευρύτερο πλαίσιο της μετάβασης του παιδιού στο νέο περιβάλλον. Εξαρτάται πάντα από πολλούς παράγοντες, όπως προηγούμενη εμπειρία, χαρακτήρας του παιδιού, οικογενειακό περιβάλλον και συνεργασία σχολείου – οικογένειας. Σε γενικές γραμμές τα παιδιά ξεκινούν με προσαρμογή δύο εβδομάδων από την έναρξη, σύμφωνα με την εγκύκλιο Λειτουργίας των Νηπιαγωγείων, όπου μπορούν σύμφωνα με την επιθυμία των γονέων να μην παραμένουν μέχρι τη λήξη του ολοήμερου προγράμματος στις 16.00. Μπορούν δηλαδή να αποχωρούν στις 13.00 για κάποιες ημέρες ή καθ’ όλη τη διάρκεια των δύο εβδομάδων. Κάποια παιδιά δυσκολεύονται στο φαγητό, είτε γιατί δεν έχουν κατακτήσει ακόμη τις δεξιότητες αυτονομίας στη σίτιση είτε γιατί οι γονείς τα ταίζουν στο σπίτι βλέποντας τηλεόραση. Δυσκολεύονται, επίσης, λίγο περισσότερο στην ώρα χαλάρωσης όπου ξαπλώνουν χωρίς υποχρεωτικά να κοιμηθούν αν δεν θέλουν. Αυτή η διαδικασία σε κάποια παιδιά μοιάζει κάπως παράξενη και άβολη. Τους δυσκολεύει να βγάλουν τα παπούτσια τους και να ξαπλώσουν. Ίσως μέσα στο παιδικό μυαλό φαντάζει σαν να πρόκειται να μείνουν και να κοιμηθούν εκεί γενικά. Αυτό, όμως, με κατάλληλη υποστήριξη των νηπιαγωγών, την επιδίωξη της χαλάρωσης των παιδιών με ανάγνωση παραμυθιών, ακρόαση χαλαρωτικής μουσικής κλπ υποχωρεί μετά από λίγες μέρες ή το πολύ μετά από λίγες εβδομάδες και παραμένουν τελικά στο ολοήμερο πρόγραμμα χωρίς προβλήματα. ‘Είναι πολύ σημαντική η παραμονή στο ολοήμερο τμήμα καθώς εκτός από τη διευκόλυνση που προσφέρει στους εργαζόμενους γονείς, προσφέρει και στα παιδιά την ευκαιρία να αναπτύξουν απαραίτητες δεξιότητες όπως για παράδειγμα στην αυτονόμηση της σίτισης, στην προετοιμασία του γεύματος, οργάνωση και τακτοποίηση των προσωπικών αντικειμένων (στρώσιμο πετσέτας, παγουρίνο, σεντονάκι, σκέπασμα, μαξιλάρι, κλπ), υιοθέτηση υγιεινών κανόνων διατροφής. Έχει δηλαδή η διαδικασία του γεύματος και της χαλάρωσης και παιδαγωγικό – διδακτικό χαρακτήρα. Οι γονείς, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πριν τη φοίτηση στο Νηπιαγωγείο, καλό θα ήταν να βοηθήσουν στην καλλιέργεια των πιο πάνω δεξιοτήτων καθώς και στην αυτοεξυπηρέτηση στην τουαλέτα γιατί είναι πολύ σημαντικό να αισθάνεται το παιδί ότι μπορεί μόνο του να καταφέρει διάφορα πράγματα που το αφορούν. Δεν θα πρέπει, όμως, σε καμία περίπτωση να μεταφέρουν το δικό τους, ενδεχομένως, άγχος σχετικά με το αν θα τα καταφέρει το παιδί, πόσο καλά θα τα καταφέρει, γιατί αυτό μεταφέρεται υποσυνείδητα στα παιδιά και δημιουργεί περισσότερες δυσκολίες. Εννοείται ότι οι νηπιαγωγοί βοηθούν τα παιδιά σε όποια δυσκολία συναντήσουν. Είναι κυρίαρχο στο ‘χτίσιμο’ της αυτοπεποίθησής τους, της θετικής εικόνας του εαυτού τους, η σκέψη και η διαπίστωση ‘μπορώ να τα καταφέρω μόνος μου’’, καταλήγει.

Φτάνοντας σιγά σιγά στην ολοκλήρωση αυτής της συζήτησης θέτω στη συνεντευξιαζόμενη το παρακάτω ερώτημα. Τι κάνει, κατά τη γνώμη της, ελκυστικό ένα Νηπιαγωγείο και αν μπορούμε να κάνουμε διαχωρισμό μεταξύ Δημόσιου και Ιδιωτικού. Ελκυστικό Νηπιαγωγείο για την ίδια είναι αυτό που παρέχει πρώτα από όλα ασφάλεια στα παιδιά και αυτό το Νηπιαγωγείο στο οποίο τα παιδιά έρχονται και φεύγουν χαρούμενα. Ένα ελκυστικό Νηπιαγωγείο προσφέρει ένα πλούσιο σε ερεθίσματα περιβάλλον οργανωμένο σε γωνιές με ευκαιρίες εξερεύνησης, με όμορφα, αισθητικά, διαμορφωμένους χώρους, φωτεινούς και ευάερους, οι οποίοι χώροι ξεχωρίζουν για την καθαριότητά τους που είναι πολύ σημαντική για την υγιεινή των παιδιών. Ελκυστικό είναι, επίσης, το Νηπιαγωγείο που προσφέρει ένα πλούσιο πρόγραμμα βασισμένο στις Αρχές του Νέου Προγράμματος Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2021) με καθολική εφαρμογή από τη σχολική χρονιά 2023-2024 σε όλα τα Νηπιαγωγεία της χώρας όπου μέσα από το παιχνίδι, τη συζήτηση, την ανταλλαγή ιδεών, τους προβληματισμούς, τους πειραματισμούς, προσεγγίζει βιωματικά όλα τα γνωστικά πεδία. Πάνω από όλα, όμως, τη μεγάλη διαφορά κάνει το ανθρώπινο δυναμικό. Το ελκυστικό Νηπιαγωγείο διαθέτει εκπαιδευτικούς με αγάπη, αφοσίωση, καλή διάθεση, ζεστασιά στην προσέγγιση παιδιών και γονέων, επιδιώκοντας την καλύτερη δυνατή συνεργασία σχολείου – οικογένειας, βασισμένη στον αμοιβαίο σεβασμό, εκτίμηση και εμπιστοσύνη. Οι εκπαιδευτικοί διαθέτουν, επίσης, υψηλή επιστημονική κατάρτιση, επιδιώκοντας συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη και ενημέρωσε σε κάθε νέο δεδομένο, παιδαγωγικές μεθόδους και πρακτικές ώστε να βελτιώνεται διαρκώς η ποιότητα του παρεχόμενου εκπαιδευτικού έργου.

Κατά τη γνώμη της τόσο το Δημόσιο όσο και το Ιδιωτικό μπορούν να προσφέρουν ποιοτική και εξαιρετική προσχολική εκπαίδευση, αλλά και στα δύο μπορεί να υπάρχουν αδυναμίες. Το Δημόσιο Νηπιαγωγείο παρέχει ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση όλων των παιδιών με εξαιρετικά προγράμματα σπουδών, καινοτόμα προγράμματα και παιδαγωγικές πρακτικές με άψογα καταρτισμένους εκπαιδευτικούς. Πολλές φορές το Δημόσιο Νηπιαγωγείο υστερεί, δυστυχώς, στις κτιριακές υποδομές και στη στελέχωση του προσωπικού καθώς αντιστοιχεί μία νηπιαγωγός σε 25 παιδιά σύμφωνα με τη Νομοθεσία. Το Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο μπορεί να προσφέρει άριστες κτιριακές υποδομές, περισσότερες εξωσχολικές δραστηριότητες, μικρότερα τμήματα πολλές φορές και περισσότερο προσωπικό είτε εκπαιδευτικών είτε βοηθητικού προσωπικού στις τάξεις. Αυτά, όμως, δεν σημαίνουν ότι η παιδαγωγική ποιότητα είναι οπωσδήποτε ανώτερη. Κατά την άποψή της καλύτερο Νηπιαγωγείο δεν είναι εκείνο που διαθέτει άριστες υποδομές, είναι πιο ακριβό ή πιο εντυπωσιακό. Το καλύτερο Νηπιαγωγείο είναι εκείνο στο οποίο το παιδί πηγαίνει με χαρά, αισθάνεται ότι το αγαπούν, το σέβονται και του δίνουν καθημερινά ευκαιρίες να ανακαλύπτει τον κόσμο.

Ολοκληρώνουμε με μια δική της εμπειρία που μοιράζεται μαζί μας αποδεικνύοντας μας πως οι έντιμοι και ευσυνείδητοι εκπαιδευτικοί λειτουργούν, συχνά, ως ‘δεύτεροι γονείς’ για ένα παιδί. Λέει λοιπόν πως στη μέχρι τώρα θητεία της έχουν συμβεί πολλά περιστατικά εκ των οποίων άλλα ήταν ευχάριστα και άλλα δυσάρεστα. Ένα περιστατικό, όμως, που δεν πρόκειται να ξεχάσει ποτέ είναι αυτό που μας αφηγείται και με το οποίο επιβεβαιώνεται ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη ευθύνη από αυτήν του εκπαιδευτικού που κρατά στα χέρια του ό,τι πολυτιμότερο έχει ένας γονιός, το παιδί του. ‘Ήμουν διορισμένη στο 1^ο Νηπιαγωγείο Καλαμαριάς με εμπειρία τριών ετών σαν νηπιαγωγός. Την ώρα του ελεύθερου παιχνιδιού ένα παιδάκι έσπρωξε ένα άλλο και έτσι όπως έχασε την ισορροπία του το παιδί ‘καρφώθηκε’ με το πίσω μέρος του κεφαλιού στο καλοριφέρ που βρισκόταν ακριβώς πίσω του. Άνοιξε το κεφάλι, αίματα παντού. Φώναξα αμέσως την προϊσταμένη του Νηπιαγωγείου καθώς δεν τολμούσα να δω το τραύμα. Εκείνη, αφού είδε το τραύμα, μου είπε ότι πρέπει να πάει στο Νοσοκομείο για ράμματα. Τα έχασα προς στιγμήν με τον πανικό που επικράτησε, τον τρόμο των υπολοίπων παιδιών και τα κλάματα του παιδιού που είχε τραυματιστεί. Καλέσαμε άμεσα ένα ταξί και πήγα στο Ιπποκράτειο το οποίο εφημέρευε. Ευτυχώς το παιδί είχε κανονικά τις αισθήσεις του αλλά για κακή μας τύχη ήταν αδύνατη η επικοινωνία με τους γονείς του. Κανένα από τα δύο κινητά δεν απαντούσε. Οι γιατροί στο Νοσοκομείο μου είχαν πει ότι το τραύμα δεν ήταν πολύ βαθύ αλλά το παιδί έπρεπε να παραμείνει εκεί καθώς απαγορευόταν να φύγει το παιδί με κάποιον άλλον πέρα από τους γονείς του. Αφού διαβεβαιώθηκα ότι το παιδί ήταν καλά, τον άφησα υπό την επίβλεψη δύο νοσηλευτριών σε ένα δωμάτιο και επέστρεψα στο σχολείο καθώς είχε σχολάσει η προϊσταμένη και με περίμενε να γυρίσω για να φύγει. Έμεινα με τα υπόλοιπα παιδιά μέχρι τις 16.00 που έληγε το ολοήμερο και συγχρόνως τηλεφωνούσα και στους δύο γονείς. Κανείς δεν απαντούσε στο κινητό του. Όταν έφτασε πλέον η ώρα για να πάρουν τα παιδιά από το ολοήμερο, εμφανίστηκε η γιαγιά του παιδιού. Ήταν μια ηλικιωμένη γυναίκα, με δυσκολίες στην κίνηση και τη συνεννόηση λόγω προβλήματος στην ακοή. Έπρεπε να της ανακοινώσω τα νέα του παιδιού καθησυχάζοντας την ότι όλα είχαν πάει καλά. Την πήρα στο γραφείο και προσπαθούσα, όσο πιο μαλακά, να της πω τι είχε συμβεί χωρίς να την αναστατώσω. Εκείνη ρωτούσε συνεχώς πού ήταν το παιδί και προτού προλάβω να της πω, μου είπε: ‘Κορίτσι μου, πρόσεξε τι θα μου πεις… κάπως έτσι έμαθα ότι έχασα τον γιο μου σε ατύχημα… μου το έλεγαν λίγο λίγο στο τηλέφωνο…’. Μου κόπηκαν τα πόδια. Της είπα αυτό που συνέβη κλαίγοντας και λέγοντας της ‘Σας ορκίζομαι ότι είναι μια χαρά το παιδί και μας περιμένει’. Η γιαγιά άρχισε να κλαίει και μου εξήγησε τους λόγους για τους οποίους δεν είχα καταφέρει να μιλήσω με τους γονείς. Ο πατέρας δούλευε σε μεταφορές εμπορευμάτων με νταλίκα και η μητέρα εργαζόταν σε μια βιοτεχνία όπου δεν τους επέτρεπαν να έχουν κοντά τους το κινητό. Πήραμε λοιπόν ένα ταξί και πήγαμε στο Νοσοκομείο όπου η ίδια διαπίστωσε ότι όλα ήταν μια χαρά. Χάρηκε, μου έδωσε τις καλύτερες ευχές της. Το Νοσοκομείο, όμως, δεν επέτρεπε ούτε στη γιαγιά να υπογράψει και να πάρει το παιδί παρά μόνο στους γονείς γιατί υπήρχε κίνδυνος διάσεισης και έπρεπε να παρακολουθηθεί για 48 ώρες. Τελικά αργά το απόγευμα μου τηλεφώνησε η μητέρα του παιδιού στην οποία και εξήγησα λεπτομερώς το περιστατικό. Και οι δυο γονείς με ευχαρίστησαν για όλη μου τη στάση, διαχείριση και φροντίδα του παιδιού αν και εγώ έτρεμα ολόκληρη από φόβο για το πώς θα αντιδρούσαν. Αυτό που μου έμεινε τελικά από αυτό το συμβάν ήταν ότι αυτοί οι δύο άνθρωποι, άνθρωποι του μεροκάματου και της βιοπάλης, διέθεταν ευγένεια και μεγαλείο ψυχής και συμπεριφέρθηκαν με άψογο τρόπο στο ξαφνικό αυτό συμβάν. Θα μπορούσαν να αντιδράσουν με πολύ χειρότερο τρόπο επιρρίπτοντας ευθύνες σε μένα ή στο σχολείο όπως δυστυχώς συμβαίνει συχνά με το παραμικρό’.

Πάντα κάτι μένει από την παιδική μας ηλικία. Πάντα. Αυτό είπε η ΜαργκρίτΝτυράς και με βρίσκει απολύτως σύμφωνη. Μακάρι αυτό, που μένει από την παιδική μας ηλικία, να έχει εικόνες και θύμησες από ανθρώπους όμορφους και φροντιστικούς όπως ήταν η σημερινή μας συνεντευξιαζόμενη. Όσο για εμάς θα ανανεώσουμε το ραντεβού μας μέσα από ένα επόμενο άρθρο!