Ο Μιχάλης Πανάδης στο Kulturosupa.gr: «Ο Ντε Φιλίππο, η "κουζίνα" του θεάτρου και η επιστροφή στην αθώα Θεσσαλονίκη»

  

Με αφορμή την παρουσίαση της παράστασης στο Θέατρο Κήπου, ο χαρισματικός ηθοποιός Μιχάλης Πανάδης μιλά για τη γοητεία των παλιών μπουλουκιών, τη συνύπαρξη του ιταλικού ταμπεραμέντου με την ελληνική ιδιοσυγκρασία, τη χημεία της ομάδας που γεννήθηκε στα γυρίσματα της σειράς «Άγιος Έρωτας» και την ιδιαίτερη συγκίνηση που νιώθει κάθε φορά που επιστρέφει στη γενέτειρά του, τη Θεσσαλονίκη.

-Το έργο αποτελεί έναν φόρο τιμής στους περιοδεύοντες θιάσους. Ποια στοιχεία από τη ζωή και τη φιλοσοφία των παλιών «μπουλουκιών» σάς συγκινούν περισσότερο και πώς μεταφέρονται αυτά στην παράσταση;

Με συγκινεί ο κόπος που κατέβαλαν οι ηθοποιοί εκείνης της εποχής και οι κακουχίες που υπέμεναν για να κάνουν αυτό που αγαπούν. Το θαυμάζω και μου δίνει κάπως μια ελπίδα, στοιχείο που μας λείπει τρομακτικά. Στην παράσταση μεταφέρεται μια αίσθηση του τρόπου ζωής των μπουλουκιών, που είναι ένας συνδυασμός της αποτύπωσης και αίσθησης του Ντε Φιλίππο και της δικής μας αίσθησης και κατανόησης, όπως αυτές διαμορφώθηκαν μέσα από τις πρόβες. Δεν ξέρω πώς να σας τη μεταφέρω με λέξεις, γιατί ως παραστασιακό γεγονός χρειάζεται να βιωθεί για να υπάρξει.

- Στην πλοκή, η καθημερινότητα των ηθοποιών πίσω από τις κουίντες καθρεφτίζεται πάνω στη σκηνή. Πόσο εύκολο ή διασκεδαστικό είναι για έναν άνθρωπο του θεάτρου να παίζει... τον εαυτό του και να εκθέτει τα «εν οίκω» του επαγγέλματός του στο κοινό;

Δε θα ήταν καθόλου εύκολο και καθόλου διασκεδαστικό να παίζω τον εαυτό μου. Αντίθετα θα έλεγα ότι θα μού ήταν οδυνηρό. Ευτυχώς το έργο δεν είναι μια ντοκιμαντερίστικη αποτύπωση της ζωής των μπουλουκιών. Είναι μια ιστορία με ολοκληρωμένους χαρακτήρες και πλοκή. Το μόνο κοινό που μας ενώνει είναι πράγματι αυτή η «κουζίνα» του επαγγέλματος, όπως αναφέρατε και εσείς. Αυτό είναι πραγματικά διασκεδαστικό να μπορεί να το ζει και να το εκθέτει ένας ηθοποιός στη σκηνή με όχημα ένα τόσο έξυπνο έργο, έχει κάτι απελευθερωτικό, προκλητικό και περιπετειώδες.

-Ο Εντουάρντο ντε Φιλίππο είναι μετρ της ανθρώπινης κωμωδίας. Πού πιστεύετε ότι συναντιέται το εκρηκτικό ιταλικό ταμπεραμέντο του έργου με τη δική μας, ελληνική ιδιοσυγκρασία;

Στη Μεσόγειο. Ως χώρες της και οι δύο, έχουμε αρκετά κοινά χαρακτηριστικά τουλάχιστον σε σχέση με τον τρόπο έκφρασης, λεκτικά και συμπεριφορικά. Επίσης πιστεύω ότι το καλό χιούμορ σε ένα καλό έργο μπορεί να επικοινωνήσει σε ένα συλλογικότερο και βαθύτερο επίπεδο, έξω από κατασκευασμένα σύνορα και επικαιρότητες.

-Ο τίτλος κουβαλά μια έννοια επιβίωσης. Μέσα στο έργο, αυτή η φράση λειτουργεί περισσότερο ως εγωιστική άμυνα ή ως μια χιουμοριστική, ομαδική προσπάθεια να «σωθεί» η παράσταση και η ίδια η ζωή;

Θα έλεγα ότι ο τίτλος διαψεύδεται κατά τη διάρκεια του έργου. Τα γεγονότα εξελίσσονται με τέτοιον τρόπο που οι χαρακτήρες αναγκάζονται να συνεργαστούν και έτσι, τελικά, γίνεται σαφές ότι κάποιος μπορεί να σώσει τον εαυτό του και να επιβιώσει αλλά θα ζήσουν καλύτερα και «πλουσιότερα» όσοι καταφέρουν το μαζί. Το οποίο επειδή έχει ούτως ή άλλως ιδιαίτερες δυσκολίες και κόπο για να επιτευχθεί, δημιουργεί αυτές τις έντονα κωμικές καταστάσεις, που στη ζωή είναι συνήθως εντελώς δραματικές.

-Το έργο μιλά για έναν θίασο στον δρόμο, την ώρα που και εσείς οι ίδιοι βρίσκεστε σε καλοκαιρινή περιοδεία ανά την Ελλάδα. Πόσο έχει επηρεάσει αυτή η «νομαδική» συνθήκη τη χημεία της ομάδας σας στα παρασκήνια;

Η παράσταση αυτή ξεκίνησε ακριβώς επειδή προϋπήρχε αυτή η χημεία μεταξύ μας και η συμβατότητα στην αίσθηση του χιούμορ, οι πέντε από τους επτά δουλεύαμε ήδη μαζί δύο χρόνια σε καθημερινή βάση, οπότε η νομαδική συνθήκη ήταν στόχος λόγω των συγκεκριμένων ανθρώπων. Ήταν ακριβώς αυτή η επιθυμία. Έτσι σκέφτηκε η Ταμίλλα Κουλίεβα το συγκεκριμένο έργο, το οποίο ταίριαζε γάντι σε αυτή την ιδιότυπη παρέα που είχε δημιουργηθεί στα γυρίσματα του «Άγιου Έρωτα» και ήθελε κάπως να συνεχίσει να δουλεύει μαζί.

-Αν και πρόκειται για μια τρυφερή κωμωδία καταστάσεων γεμάτη παρεξηγήσεις, το κείμενο κρύβει και μια βαθιά νοσταλγία για το παρελθόν του θεάτρου. Πώς καταφέρνετε να ισορροπείτε ανάμεσα στο πηγαίο γέλιο και τη συγκίνηση;

Το έργο είναι μια καθαρόαιμη κωμωδία. Αν ο θεατής συγκινηθεί με κάτι, αυτό θα είναι μάλλον η ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής και η νοσταλγία που ίσως δημιουργήσει. Αλλά κατά βάση θα γελάσει. Η συγκίνηση και το συναίσθημα είναι έννοιες παρεξηγημένες στην εφαρμογή τους στο θέατρο που χρήζουν ανάλυσης. Αυτό που μπορώ να πω σε λίγα λόγια είναι ότι σίγουρα η παρουσία τους ή η απουσία τους δε σχετίζεται με το είδος του έργου. Το να γελά κανείς περιέχει συγκίνηση, όπως περιέχει κωμικότητα το να κλαίει κάποιος.

-Η παράσταση έρχεται για τρεις βραδιές στο ιστορικό Θέατρο Κήπου. Τι σημαίνει για εσάς η επαφή με το κοινό της Θεσσαλονίκης μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού;

Το να παίζω στην πόλη που γεννήθηκα, μεγάλωσα και γνώρισα το θέατρο με τρόπο καθοριστικό, έχει πάντα ένα ιδιαίτερο βάρος μέσα μου. Και με την έννοια του σημαντικού και με την κυριολεκτική έννοια του βάρους. Είναι ιδιαίτερο να επιστρέφεις ως επαγγελματίας στον τόπο που γνώρισες την τέχνη την εποχή που ήσουν αθώος. Επίσης έχω πάντα την ίδια αγωνία που θα με δουν οι πρώτοι και οι πιο καθοριστικοί μου δάσκαλοι, ο Στέργιος Καλφόπουλος και η Μαρία Μαναβή. Ήμουν μαζί τους για 9 χρόνια, ως παιδί και έφηβος, στο «Τεχνουργείο» στην Αγ. Δημητρίου και η γνώμ

η τους έχει πάντα την ίδια ξεχωριστή και αδιαμφισβήτητη σημασία και αξία που είχε πάντοτε.

-Φεύγοντας ο θεατής από το θέατρο, αφού έχει γελάσει και συγκινηθεί, ποιο είναι το βασικό συναίσθημα ή η σκέψη που θα θέλατε να πάρει μαζί του για τον κόσμο των ηθοποιών;

Η αλήθεια είναι ότι δεν το έχω σκεφτεί. Προτιμώ ο θεατής να «παίρνει» πάντα αυτό που του προκύπτει, ανάλογα με το τι θέλει να «πάρει», τι χρειάζεται να «πάρει» ή τι νομίζει ότι θέλει και χρειάζεται να «πάρει». Αρκεί να «παίρνει» κάτι. Να μη φεύγει με τη διάθεση που ήρθε, να μη φεύγει άδειος. Πιστεύω ότι η συγκεκριμένη παράσταση μπορεί να καταφέρει να τον κάνει να φύγει πιο ελαφρύς και κεφάτος. Κάτι το οποίο θεωρώ πολύ σημαντικό.