Βλαξ - Αυτός ο απέθαντος

 Βλαξ - Αυτός ο απέθαντος

Βλάξ ο αρχαιοπρεπής. Βλάκας εις την δημοτική καθομιλουμένη. Μία λέξη που συνδέεται άμεσα με την Αρχαιοελληνική ρίζα "μλαξ" που σημαίνει μαλακός, νωθρός, ο μή... δραστήριος νοητικά.

Ο βλάξ του βλακός τω βλακί τον βλάκα ώ βλαξ

Δίποδον είδος, άπταιρο, παμφάγο και αδηφάγο. Ποικιλία "πολυσυναπάντητη" η οποία ευδοκιμεί παντού, ανεξαρτήτων περιβαλλοντολογικών συνθηκών, γεννητικών ή γονιδιακών συνδυασμών και... κοινωνικοταξικών περιορισμών.

ΕΞΏΦΥΛΛΟ

Ανασφαλής, με ψευδαίσθηση παντοδυναμίας και δυσανεξία αθεράπευτη, απέναντι σε ένα απύθμενο εσωτερικό κενό.

Αδυνατεί να παραδεχτεί ή να αποδεχτεί, γι' αυτό και απωθεί.

Οργανωτικότατος, υπομονετικός και... τέρας υπομονής. Διαθέτει το σπάνιο χάρισμα της αγνωμοσύνης, καθώς του είναι αδύνατον να διανοηθεί ότι κάνει κάτι κακό, όταν καρπώνεται τον πνευματικό ή μη, μόχθο των άλλων.

Ο ίδιος δεν μπορεί να ανεχτεί τη βλακεία που τον περιβάλλει, γι' αυτό και επιδίδεται πολλάκις στο προσφιλές του σπορ, που δεν είναι άλλο από το να ξερνά χολή, λάσπη και προπαγάνδα κατά παντός υπαιτίου, που θεωρεί αυτός επικίνδυνο, για μια εν δυνάμει αποκαθήλωση.

ΦΩΤΟ 2

Και αφού προσπάθησα να περιγράψω, το δυνατόν συντομότερα, την παραπάνω ιδιοσυγκρασιακή προσωπικότητα, ας προχωρήσω στην καταγραφή και την λεπτομερή ανάλυση (βάσει της επιτρεπόμενης έκτασης ενός σύντομου άρθρου) ενός θαυμαστού βιολογικού παράδοξου, που μυρηκάζει τις ζωές και τις τύχες όλων αυτών που τον περιβάλλουν απ' την αυγή της Ανθρώπινης ιστορίας μέχρι και σήμερα.

Απαντά παντού. Σε παλάτια και υπόγεια, σε αμφιθέατρα και καφενεία, σε υπουργικά συμβούλια και τηλεοπτικά παράθυρα. Δεν γνωρίζει σύνορα, δεν αναγνωρίζει τάξεις, δεν υπακούει στη βιολογία ούτε στη γεωγραφία. Αν η φύση διαθέτει το τέλειο παράσιτο, η κοινωνία διαθέτει τον τέλειο βλάκα.

ΦΩΤΟ 3

Σε κοινωνικό επίπεδο, ο βλάξ δεν είναι παθογένεια που περιορίζεται στο άτομο· είναι ιός που μεταδίδεται μέσω των δομών εξουσίας και των επικοινωνιακών δικτύων. Όταν η βλακεία οργανώνεται, γίνεται ιδεολογία· όταν γίνεται ιδεολογία, γίνεται πολιτική. Το πολιτικό σύστημα, εάν δεν διαθέτει ανοσία, ενθαρρύνει και επιβραβεύει την απλοϊκή βεβαιότητα: υπόσχεση χωρίς κόστος, εχθρός χωρίς όνομα, λύσεις χωρίς εργασία. Η βλακεία μεταμφιέζεται σε λαϊκή σοφία: σύντομες φράσεις, έτοιμες ερμηνείες, αυστηροί μιμητές ενός ψεύτικου ηθικού θορύβου. Η δημοκρατία, σε αυτή την παραλλαγή, γίνεται εκλογική αγορά όπου η πιο φωνακλάδικη ανοησία κερδίζει το χρυσό βραβείο της ψήφου.

ΦΩΤΟ 4

Φιλοσοφικά, μπορούμε να δούμε τον βλάκα ως το αντίθετο του φιλοσόφου: όχι γιατί του λείπει γνώση απαραίτητα, αλλά γιατί του λείπει η αρετή της αμφιβολίας. Ο φιλόσοφος είναι άνθρωπος της αναζήτησης· αποδέχεται την ταπεινότητα της γνώσης και την πιθανότητα του λάθους. Ο βλάξ, αντίθετα, καταφεύγει στην ονειδιστική βεβαιότητα, στην εύκολη μεταφορά ευθυνών, στην απαλλαγή από την κριτική σκέψη. Η βλακεία εδώ δεν είναι απλά πνευματική πτώχευση· είναι η ηθική επιλογή της άρνησης του ερωτήματος. Όποιος δεν ρωτάει, παραιτείται από το να είναι ενεργός πολίτης.

ΦΩΤΟ 5

Η σύνδεση της βλακείας με τις κοινωνικές και πολιτικές επιλογές είναι άμεση: οι μάζες που επιλέγουν με βάση το συναίσθημα, τη συντήρηση της βολής και την ακατάσχετη επιθυμία για εύκολο θρίαμβο, τρέφουν και αναπαράγουν την πολιτική βλακεία. Η πρακτική της στιγμιαίας λύσης - επιφανειακές συνταγές που υπόσχονται τάξη χωρίς κόστος - λειτουργεί ως μαγνήτης για τον βλάκα και τους υποστηρικτές του. Το αποτέλεσμα; Πολιτικές που εξυπηρετούν τον συναισθηματισμό και τις μικροπαραταξιακές ανάγκες, όχι τη συλλογική σοφία.

ΦΩΤΟ 6

Τελειώνοντας, δεν πρόκειται για ατομική κατάρα μόνο· είναι συλλογική επιλογή. Η ανοχή στη βλακεία, η παθητική αποδοχή της, και η εκλογική της επιβράβευση, μας οδηγούν σε κοινωνίες με μικρές ψευδείς βεβαιότητες και μεγάλες αλήθειες που κρύβονται κάτω από το χαλί. Ο βλάξ, έτσι όπως τον γνωρίζουμε, ζει και ευδοκιμεί όταν εμείς συμφωνούμε να μην σκέφτομαστε. Αν λοιπόν θέλουμε μια πολιτική κοινότητα που να αξίζει τον κόπο, πρέπει πρώτα να κάνουμε δύο πράγματα: να διδαχτούμε την ντροπή της άγνοιας και να τιμωρήσουμε την αμετανόητη ευκολία της άρνησης. Αν όχι, ας αποδεχτούμε την μοίρα μας· μια κοινωνία που διοικείται από το τρίξιμο της χολής και το σαθρό κράξιμο της προπαγάνδας.

ΦΩΤΟ 7

Με δυο λόγια και για να βάλω τα πράγματα στην θέση τους, όλοι οι παραπάνω εικονιζόμενοι, που με προσωπική μου ευθύνη επέλεξα ενδεικτικά να 《διαφημίσω》 κάθε άλλο παρά βλάκες είναι.

Η πραγματική βλακεία καλέ μου άνθρωπε, παίζει κρυφτούλι με τον καθρέφτη μας, που από εργαλείο αυτοελέγχου, κριτικής, και αυτοΐασης, κατάντησε ένα μονοδιάστατο αντικείμενο πλάνης και υφέρπουσας αυταρέσκειας.

Λέξεις-κλειδιά: βλάξ, βλάκας, βλακεία, κοινωνιολογία, πολιτική βλακεία, κριτική σκέψη, προπαγάνδα, φιλοσοφία, άγνοια, καθρέφτης, κοινωνία.