«Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν: Αριστουργηματικές ερμηνείες, εξαιρετική φωτογραφία και πολλές αστοχίες.

 «Η Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν»: Η ομηρική αφήγηση ανάμεσα στο οπτικό μεγαλείο και τις ιστορικές αμφισημίες

Πρόκειται για μια ταινία μεγάλη που αγγίζει τις τρεις ώρες, την οποία όμως δεν βαριέσαι να την παρακολουθήσεις ούτε κουράζει και είναι σχετικά εύπεπτη και ευχάριστη στην παρακολούθηση παρά τη μεγάλη της διάρκεια. Η διάρκεια της ταινίας σχετίζεται με το ότι δεν περιλαμβάνει μόνο τις περιπέτειες του Οδυσσέα που περιγράφονται στο έπος αλλά μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη και υποθέσεις που συνδέονται με την Οδύσσεια όπως σκηνές από άλωση της Τροίας, τέλος της Ηλιάδας, στοιχεία από Ορέστεια και το δράμα των Ατρειδών. Προσπαθεί να μιμηθεί τον εγκιβωτισμό των ομηρικών επών με παιχνίδια με το χρόνο (flashback) με τα οποία θέλει να κάνει πιο εντυπωσιακή τη σκηνοθετική αφήγηση της ταινίας και το πετυχαίνει να γίνει πιο ενδιαφέρον και πρωτότυπο.

Δεν θα σταθώ στις άριστες και μετρημένες χωρίς υπερβολές (που δεν χρειάζονταν έτσι κι αλλιώς), ερμηνείες των ηθοποιών, όπως έχουν αναλυθεί σωστά σε άλλο αντίστοιχο άρθρο του culturosupa ούτε στην εξαιρετική φωτογραφία που κάνει την ταινία πολύ ευχάριστη να την παρακολουθείς με αυτά τα τοπία. Θα ήθελα να μιλήσω για το πολυεθνικό καστ της παραγωγής. Η αναφορά σε κάποιο σημείο του έργου ενός ανθρώπου που μιλάει νέα ελληνικά και κάποιος κάνει τον διερμηνέα στον Οδυσσέα, είναι μήπως μία μνεία του σκηνοθέτη να παρουσιάσει τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του ως μη Έλληνες; Μήπως υπονοεί ότι έχασαν το δρόμο της επιστροφής και ενώ βρέθηκαν σε ελλαδικά εδάφη, δεν αναγνώριζαν τη γλώσσα; Οπωσδήποτε το να μιλήσει κάποιος στα νέα ελληνικά και ο Οδυσσέας στη γλώσσα της ταινίας (αγγλικά) να μην καταλαβαίνει τη γλώσσα: ήταν μια άστοχη παρέμβαση του σκηνοθέτη και του σεναρίου της Οδύσσειας, άγνωστο για ποια σκοπιμότητα. Οι βασίλισσες Ελένη και Κλυταιμνήστρα, γυναίκες με αρνητικά φορτισμένο ρόλο μέσα στο έργο που ωστόσο η ταινία αφήνει να διαφαίνονται τα ελαφρυντικά τους, είναι νέγρες ηθοποιοί. Πιθανά η επιλογή νέγρων ηθοποιών για την Ελένη και την Κλυταιμνήστρα να σημαίνει κι ένα ρατσιστικό σχόλιο αλλά ίσως και να θέλει να πει ότι οι Έλληνες βασιλιάδες παντρεύονταν ξένες που είχαν ανεξέλεγκτη συμπεριφορά στον οικογενειακό βίο και στον οικογενειακό ρόλο τους, κάτι που δεν είναι ιστορικά βάσιμο και είναι προβληματικό ιστορικό σχόλιο της ταινίας. Είναι δεδομένο ότι ο Νόλαν γνωρίζει τους κανόνες του αρχαίου ελληνικού κάλλους από τα έπη και παρεμβαίνει σε αυτό το ιδεατό που φανταζόμαστε από το σχολείο όταν διδασκόμαστε Ηλιάδα και Οδύσσεια.

Πολυεθνικό και το καστ των αχαιών στρατιωτών, θέλοντας ίσως να υπογραμμίσει ότι σε κάθε εκστρατεία που βάφεται με αίμα υπάρχουν μισθοφόροι;

Ο σκηνοθέτης έχει επιλέξει να απεικονίσει το έπος του Όμηρου με κάποια ασαφή ιστορικά σχόλια και άσκοπες επιλογές που δεν εξηγούνται αβασάνιστα.

Ο Οδυσσέας εμφανίζεται σαν ένας τραυματισμένος άνθρωπος που τιμωρείται για την πανουργία του να σκεφτεί τον Δούρειο Ίππο. Εμφανίζεται το φρικτό του πολέμου και οι λεηλασίες των κατακτητών Μυκηναίων με κινηματογραφικές σκηνές από Τρωάδες. Ενδιαφέρουσα η αναφορά του σκηνοθέτη ότι οι λαοί της θάλασσας μπορεί να ήταν και οι Μυκηναίοι αλλά το παρουσιάζει με αφελή τρόπο σαν κάτι που το ανακαλύπτει η Πηνελόπη, υποτασσόμενος στους διαλόγους του Hollywood.

Η σκηνή της μνηστηροφονίας θυμίζει και άλλες ταινίες που έχουν βγει για την Οδύσσεια. Το κλίμα στην μνηστηροφονία μοιάζει να επαναλαμβάνεται σε αυτές τις ταινίες για τον Οδυσσέα.

Η Οδύσσεια συμβολίζει την περιπέτεια του κάθε ανθρώπου που παραβιάζει τα όρια, πέφτει και σηκώνεται, μένει όμως αφοσιωμένος στις αξίες του και στον προορισμό του παρά τις δυσκολίες κάθε είδους. Αυτό το μήνυμα για το αρχέτυπο του Οδυσσέα το υπηρέτησε η ταινία. Ωστόσο ήταν μια εύπεπτη ταινία που την παρακολουθήσαμε με ευχαρίστηση αλλά όχι με απόλυτη ικανοποίηση.