Θοδωρής Φέρρης: Άλλος ένας μπουζουκο-αοιδός με «τάμα» στον Θεοδωράκη

Η ανακοίνωση έσκασε σαν φωτοβολίδα στα δημοσιογραφικά γραφεία: ο Θοδωρής Φέρρης ετοιμάζεται να «σφραγίσει» με την ερμηνεία του τα εμβληματικά τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη στο Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού, με τη σύμπραξη της Ορχήστρας «Μίκης Θεοδωράκης». Και κάπου εδώ, η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά και η αισθητική βάζει τα κλάματα.

Αναμφίβολα, ο σεβασμός απέναντι στο τεράστιο, οικουμενικό έργο του Μίκη είναι δεδομένος από όλους. Όπως δεδομένο είναι ότι κάθε καλλιτέχνης έχει το δικαίωμα να δοκιμάζεται. Το ερώτημα όμως δεν είναι αν θέλει, αλλά με τι «κότσια» και κυρίως με τι πλάτες ρεπερτορίου επιχειρείται ένα τέτοιο άλμα στο κενό.

Μια καλλιτεχνική διαδρομή δεν χτίζεται με ευσεθείς πόθους, αλλά με τις επιλογές της. Και η διαδρομή του συγκεκριμένου ερμηνευτή είναι απόλυτα συγκεκριμένη: μια καριέρα σφυρηλατημένη στα νυχτερινά κέντρα της παραλιακής, ανάμεσα σε βουνά από γαρύφαλλα, καψουροτράγουδα της σειράς, αμφίβολης ποιότητας σουξέ και την κλασική ατμόσφαιρα των μπουζουκιών. Πώς ακριβώς μεταφράζεται αυτή η βιωματική «παιδεία» της πίστας στους όγκους, την πολιτική βαρύτητα και το οικουμενικό δέος του Θεοδωράκη; Με ποιο ερμηνευτικό έρεισμα περνάς από το «καψούρικο» σουξέ στον «Επιτάφιο» και στο «Άξιον Εστί»;

Φαίνεται πως ορισμένοι λαϊκοί τραγουδιστές κουβαλούν τεράστια απωθημένα. Ενώ έχουν διανύσει μια ολόκληρη καριέρα μέσα στη νύχτα —αυτή που είναι, με τα καλά και τα κακά της— τελικά εμφανίζουν κάποιου είδους κόμπλεξ. Νιώθουν την ανάγκη να αποδείξουν ότι μπορούν να πουν «έντεχνο» και ποιοτικό στίχο, λες και ψάχνουν μια κολυμβήθρα του Σιλωάμ για να ξεπλύνουν τα σουξέ που τους έθρεψαν. Δεν εξηγείται αλλιώς αυτή η μανία να καταπατούν περιοχές που απαιτούν εντελώς διαφορετικό βίωμα και αισθητική.

Άλλωστε, δεν είναι ο πρώτος. Κατά καιρούς, πολλοί και πολλές της «σκυλοπόπ» σκηνής έχουν αποπειραθεί να στριμωχτούν σε συναυλίες-αφιερώματα στον Μίκη. Και ποιο ήταν τελικά το καλλιτεχνικό αποτύπωμά τους; Ένας πρόσκαιρος ντόρος των δύο ημερών, μια εφήμερη προβολή που δεν άγγιξε καν το μέγεθος του Θεοδωράκη, αφήνοντας πίσω μόνο μια αυτοϊκανοποίηση. Απλώς και μόνο για να έχουν να λένε στις συνεντεύξεις τους ότι «τραγούδησαν κι αυτοί Θεοδωράκη».

Όμως, το πρόβλημα δεν εξαντλείται στον τραγουδιστή. Η μεγαλύτερη απορία —και θλίψη— αφορά την ίδια την Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης». Με πόση ευκολία, αλήθεια, ένας φορέας με 28 χρόνια ιστορίας στη διατήρηση μιας σπουδαίας πολιτιστικής παρακαταθήκης, δίνει «συγχωροχάρτι» και καλλιτεχνική νομιμοποίηση σε κάτω του μετρίου καλλιτεχνικά αναστήματα; Πού σταματά η διάδοση του έργου και πού αρχίζει η εμπορευματοποίηση και ο ευτελισμός του, χάριν μιας γεμάτης εξέδρας και των παραγωγών της Panik;

Όσο για το φανατικό κοινό του ερμηνευτή; Αυτό σίγουρα θα δώσει το «παρών» γεμίζοντας το θέατρο, μόνο που η απορία παραμένει: τι ακριβώς περιμένει να ακούσει από το ίνδαλμά του σε μια τέτοια βραδιά; Εκτός αν ο αοιδός, ανάμεσα στα βαριά επαναστατικά και τους ποιητικούς παιάνες, αποφασίσει να πετάξει κι κανένα δικό του καψουροτράγουδο «σφήνα» στο πρόγραμμα, έτσι για να καλμάρει το πολυπληθές κοινό του και να νιώσουν όλοι ξανά σαν στο σπίτι τους.

Ο Λυκαβηττός έχει φιλοξενήσει ΚΑΙ ιερές στιγμές του ελληνικού τραγουδιού. Το να μετατρέπεται σε σκηνικό για ένα αλλόκοτο «ξέπλυμα» ρεπερτορίου, όπου η βαριά κληρονομιά του Μίκη επιστρατεύεται για να δώσει βάθος σε φωνές που εκπαιδεύτηκαν στην εύκολη κατανάλωση της νύχτας, ξεπερνά τα όρια του πειραματισμού.

Η τέχνη θέλει αλήθεια, συνέπεια και, πάνω απ' όλα, αυτογνωσία. Και η απόσταση ανάμεσα στο πανέρι της πίστας και το αναλόγιο του Θεοδωράκη δεν καλύπτεται απλώς με ένα δελτίο τύπου.

Ο Θοδωρής Φέρρης επιχειρεί άλμα από την πίστα στον Λυκαβηττό ερμηνεύοντας Μίκη Θεοδωράκη, εγείροντας ερωτήματα για τα καλλιτεχνικά «κότσια» της απόφασης αλλά και τη στάση της Ορχήστρας.

Tags: #ΘοδωρήςΦέρρης #ΜίκηςΘεοδωράκης #Λυκαβηττός #ΕλληνικήΜουσική #Κουλτουρόσουπα #Κριτική #Μπουζούκια #Συναυλίες