«Ο σώζων εαυτόν σωθήτω», μια ευπρεπής καλοστημένη κωμωδία με «θολό» περιεχόμενο

Καλοκαίρι και κωμωδία αποτελούν τον κατεξοχήν αρμονικό συνδυασμό, καθώς είθισται η ανεμελιά της εποχής να συνοδεύεται από ανάλαφρα θεάματα χωρίς βαρείς προβληματισμούς κι αν εξαιρέσουμε την αρχαία τραγωδία ως «παράδοση» ανοιχτών θερινών θεάτρων, οι υπόλοιπες παραστάσεις διέπονται συνήθως από το εν λόγω πνεύμα και άριστα κάνουν… Περί κωμωδίας λοιπόν ο λόγος και μάλιστα διακεκριμένου συγγραφέα, με χαριτωμένη όσο και τρυφερή θεματολογία, με αξιόλογους συντελεστές και δεν χρειαζόμασταν περισσότερα για να προσέλθουμε με προσδοκίες στο Θέατρο Κήπου για την παράσταση «Ο σώζων εαυτόν σωθήτω» του Εντουάρντο ντε Φίλιππο σε σκηνοθεσία Ταμίλας Κουλίεβα…

Είδε και σχολιάζει η Πίτσα Στασινοπούλου για την Κουλτουρόσουπα

Το έργο παρουσιάζει έναν περιπλανώμενο θίασο, κοινώς «μπουλούκι» σε ακαθόριστη εποχή, ο οποίος φτάνει στον προορισμό του προκειμένου να δώσει παράσταση με ένα καινούργιο έργο, μετά την αποτυχία της προηγούμενης μέρας… Παρόντες ο θιασάρχης που συντονίζει τον θίασο, επιμελείται τις πρόβες, οργανώνει πρακτικά ζητήματα της διαμονής, ο παραγωγός επιφορτισμένος με τα οικονομικά, την προώθηση αλλά και με απίθανο ερωτικό μπλέξιμο που τον οδηγεί σε απρόβλεπτες περιπέτειες, οι ηθοποιοί που «μπαινοβγαίνουν» σε φανταστικούς ρόλους της παράστασης και πραγματικούς της συνθήκης που βιώνουν, η μυστηριώδης πρωταγωνίστρια με τη διπλή ταυτότητα, ο υποβολέας με τα δικά του προβλήματα στην αγχωμένη πρόβα κλπ… Όπου λογής ευτράπελα, παρεξηγήσεις και ανατροπές θα φέρουν τα πάνω-κάτω στον θίασο, εμπλέκοντας σχεδόν «σουρεαλιστικά» τις ζωές των ανθρώπων με τους ρόλους της υποτιθέμενης μυθοπλασίας…

Ξεκινώντας από τα δυνατά σημεία της παράστασης (+)θα εστιάσουμε αρχικά στην σκηνοθεσία της Ταμίλας Κουλίεβα, καθώς διέθετε διακριτή ταυτότητα με καλλιτεχνική φροντίδα, αποτυπωμένη παντού: στο καλοδουλεμένο, υπερυψωμένο, πλήρες σκηνικό με σκάλα και δύο επίπεδα που ανέπτυξε λειτουργικά τη δράση καθ’ ύψος… στην εξαιρετική μουσική επιμέλεια από την ίδια τη σκηνοθέτιδα, με θαυμάσιες συνθέσεις βασισμένες κυρίως στον νοσταλγικό ήχο ακορντεόν, που έδεσαν ιδανικά με το κλίμα… στα απόλυτα ταιριαστά και φροντισμένα κοστούμια με «θεατράλε» αύρα, χωρίς να δεσμεύουν αισθητικά ως προς συγκεκριμένη εποχή, καθώς και στους προσεκτικά μελετημένους φωτισμούς…

Κυρίως όμως το καλλιτεχνικό στίγμα αποτυπώθηκε σε ευρηματικά στιγμιότυπα με πρωτότυπη χορογραφημένη κίνηση, είτε ομαδικά από τον θίασο σαν συμπαγές σώμα, είτε ατομικά, ιδιαίτερα από την πρωταγωνίστρια που απέδωσε τους διαλόγους στη δεύτερη ταυτότητά της χορεύοντας αέρινα με ένα χολαχούπ στα χέρια ως εξαιρετικά εμπνευσμένη επιλογή με χαριτωμένη θεατρικότητα… Επιπλέον αναδείχθηκε αποτελεσματικά το χιούμορ με πλέον απολαυστική σκηνή αυτήν με τον υποβολέα στην ανεκδιήγητη πρόβα, κρατήθηκε ο ζωηρός ρυθμός που απαιτεί το είδος με συχνές εναλλαγές και σπιρτάδα, διαμορφώθηκε μια ατμόσφαιρα κατά βάση φωτεινή με ζωντάνια που όμως υπέβοσκε μια λανθάνουσα παρακμή ανάμεικτη με περίεργο μυστήριο, ενώ αξιοποιήθηκε άριστα ο χώρος από άποψη χωροταξίας… όσο για κάποιες ενστάσεις, κυρίως ως απόρροια του κειμένου, θα αναφερθούν παρακάτω…

Θαυμάσιες όλες οι ερμηνείες των καλών ηθοποιών, συντονισμένων και δεμένων μεταξύ τους, εκ των οποίων οι περισσότεροι με διπλούς ρόλους εντελώς ετερόκλητους, πετυχαίνοντας με το ταλέντο και την ευελιξία τους άριστες ατομικές επιδόσεις… Σαρωτικός, γεμάτος ενέργεια, σβελτάδα, εκφραστικότητα, πηγαίο χιούμορ ο Δημήτρης Παπανικολάου ως απολαυστικός θιασάρχης… Πολυμορφικός, με μεγάλη υποκριτική γκάμα, αυτοέλεγχο, στιβαρότητα, αυτοπεποίθηση ο έμπειρος Θανάσης Κουρλαμπάς στον ρόλο του παραγωγού… Εξαιρετική, γοητευτική, άνετη, ευέλικτη, με θαυμάσια κίνηση η Δανάη Παππά με τη διπλή ταυτότητα υποδυόμενη δύο εντελώς ανόμοια πρόσωπα… Ιδιαίτερα ταλαντούχος, απολαυστικός, άμεσος, με δουλεμένα εκφραστικά μέσα ο Μιχάλης Πανάδης σε διπλό χαρακτηριστικό ρόλο κερδίζοντας τις εντυπώσεις… Εξίσου πολύ καλοί, με ταπεραμέντο, ρυθμό, ετοιμότητα οι επίσης επιφορτισμένοι με πολλαπλούς ρόλους Πάνος Κλάδης και Ιάσων Βροχίδης, ενώ η θαυμάσια Ταμίλα Κουλίεβα σε έναν μικρής έκτασης περιφερειακό ρόλο, απέδειξε ότι και η κωμωδία της ταιριάζει πολύ…

Όσο για τις ενστάσεις μας (-) εντοπίζονται πρωτίστως στο κείμενο του ντε Φίλιππο, το οποίο εκ πρώτης όψεως παραπέμπει στο γνωστό «Το σώσε», καθώς βασίζεται στην κλασική συνθήκη «θέατρο μέσα στο θέατρο» εμπλέκοντας την πραγματικότητα με τους θεατρικούς ρόλους… Ωστόσο εδώ η εμπλοκή αποδείχθηκε τόσο χαοτική μέσα σε πολυσύνθετα, δαιδαλώδη, υπερβατικά μονοπάτια προκαλώντας αναπόφευκτη σύγχυση, που από ένα σημείο δυσκολευόσουν να ακολουθήσεις νοητικά το θολό αξεδιάλυτο τοπίο… με επιπλέον συνέπεια, όλο αυτό το άκρως μπερδεμένο έως ακατάληπτο κουβάρι να καταπιεί την ουσία, να χάσει λόγω διαρκών περισπασμών την εστίαση σε έναν κεντρικό πυρήνα ή στόχο και φυσικά να καπελώσει την ατμόσφαιρα ενός νοσταλγικού μπουλουκιού και όλης της αύρας που κουβαλά, ως βασικό έναυσμα του έργου… διότι ο υποτιθέμενος «φόρος τιμής» στους περιπλανώμενους ηθοποιούς πέρασε στο περιθώριο, κρατώντας στο προσκήνιο μια παράδοξη, ανούσια, τραβηγμένη από τα μαλλιά ερωτική περιπέτεια με φαρσικά στοιχεία τύπου Φεϊντώ κι αν έλειπε η μικρή σκηνή της πρόβας, ελάχιστα από τις σκηνικές συνθήκες παρέπεμπαν σε αυθεντικό θίασο…

Και φυσικά ήταν επόμενο η σκηνοθεσία, παρά την εμπνευσμένη διαχείριση σε αρκετά σημεία, να ακολουθήσει το νοητικό συνονθύλευμα ενός έργου με ακατάληπτη πλοκή διασπασμένη σε ετερόκλητα στοιχεία άνευ ουσιαστικού ενδιαφέροντος πέρα από περιστασιακά γελάκια, αδυνατώντας να αναδείξει τη βαθύτερη τρυφερότητα του θέματος, για έναν καλλιτεχνικό κόσμο προσφοράς φορτισμένο με μνήμες… Επιπλέον κάτι που ενόχλησε ήταν οι συχνές δυνατές τσιρίδες που προέκυπταν αιφνίδια χωρίς καμιά κλιμάκωση να τις αιτιολογεί, προκαλώντας αναστάτωση από το πουθενά… Και τέλος είναι αλήθεια ότι η σύγχυση επιτάθηκε σκηνικά από τους διπλούς ρόλους, καθώς «κάτι» ουσιώδες έλειπε από τη σκηνοθετική διαχείρισή τους ώστε να ενταχθούν χωρίς θολότητα στη ροή…

Εν κατακλείδι (=) μάλλον τρέφαμε υψηλότερες προσδοκίες σε σχέση με αυτό που εισπράξαμε, καθώς ναι μεν παρακολουθήσαμε μια έντιμη, φροντισμένη παράσταση με καλές στιγμές και θαυμάσιες ερμηνείες, ωστόσο μας απογοήτευσε το κείμενο από το οποίο περιμέναμε άλλου επιπέδου περιεχόμενο…

Βαθμολογία: 6,2/10

https://kulturosupa.gr/theatromania/theatriko-nea-eidisis-sxolia/o-michalis-panadis-sto-kulturosupa-gr-o-nte-filippo-i-kouzina-tou-theatrou-kai-i-epistrofi-stin-athoa-thessaloniki/