Πότε το ΚΘΒΕ θα πάψει να απαξιώνει το καλλιτεχνικό δυναμικό του; | «Στον παλμό των φουαγιέ» | Πίτσα Στασινοπούλου
Πότε το ΚΘΒΕ θα πάψει να απαξιώνει το καλλιτεχνικό δυναμικό του; | «Στον παλμό των φουαγιέ» | Πίτσα Στασινοπούλου
Το παρόν άρθρο αφορά σε κοινές διαπιστώσεις ενός απλού θεατρόφιλου που παρακολουθεί με νοιάξιμο και αγάπη την πορεία της κρατικής σκηνής στην πόλη του, ήτοι του ΚΘΒΕ στη Θεσσαλονίκη, χωρίς να γνωρίζει εκ των έσω εργασιακά, διοικητικά, συνδικαλιστικά θέματα κλπ., παρά μόνο όσα κοινοποιούνται δημόσια και δεν είναι λίγα κατά καιρούς… Αυτό σημαίνει ότι η παρούσα οπτική δεν μπορεί και δεν θέλει να υπεισέλθει σε άγνωστες εσωτερικές παραμέτρους, παρά να εστιάσεισε όσα προσλαμβάνει το κοινό από παραστάσεις σε επίπεδο καλλιτεχνικού δυναμικού… εκφράζοντας κάποιες εύλογες απορίες για τον παράδοξο (επιεικώς) τρόπο με τον οποίο αυτό αντιμετωπίζεται, δηλαδή κατά πόσο αξιοποιείται δημιουργικά για μέγιστο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα…
Από τη μακροβιότερη θεατρική στήλη της “Κ”, «Στον παλμό των φουαγιέ» της Πίτσας Στασινοπούλου.
Γνωρίζουμε βέβαια ότι ως κρατικός φορέας υπό την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού, διέπεται από το ανάλογο πνεύμα λειτουργίας των εγχώριων δημόσιων οργανισμών, που δεν θα τους χαρακτηρίζαμε και… ό,τι υγιέστερο στον δημόσιο βίο, με χρόνιες παθογένειες που συχνά εκδηλώνονται σκανδαλωδώς και το ΚΘΒΕ δεν αποτελεί ασφαλώς εξαίρεση… Οι κατά καιρούς ανοιχτές καταγγελίες από σωματεία εργαζομένων για αυθαιρεσίες, παραβιάσεις εργασιακών δικαιωμάτων, προκλητικές συμπεριφορές διευθυντών, εκκρεμείς έως ανύπαρκτες συλλογικές συμβάσεις, υποτιμητικές αμοιβές, εξαντλητικά ωράρια, λειτουργία «κλικών», λογής ίντριγκες κλπ. απλά πιστοποιούν την… παραδοσιακή κακοδαιμονία παρόμοιων χώρων, ακόμα και όσων πρεσβεύουν τον πολιτισμό και όφειλαν να καταθέτουν ανάλογο στίγμα ήθους… Ωστόσο πρόκειται για φαινόμενο της κατηγορίας «αυτονόητο» ενταύθα που πλέον δεν εκπλήσσει κανέναν, οπότε τα επιπλέον σχόλια επ’ αυτού περιττεύουν και δεν είναι της παρούσης…
Διότι το θέμα εδώ είναι άλλο και επιγραμματικά συνοψίζεται κατά βάση στο εξής: πώς είναι δυνατόν αποδεδειγμένα άξιοι ηθοποιοί με εμφανέστατο ταλέντο, εμπειρία, χιλιόμετρα στο σανίδι, να αδικούνται κατάφωρα μέσα στην απρόσωπη «μάζα» των πολυπληθών θιάσων και μεγάλων παραγωγών;; Είναι φυσικά δεδομένο ότι ένα κρατικό θέατρο σαν το ΚΘΒΕ προσλαμβάνει ανάλογα με την συνήθως αυξημένη παραγωγικότητά του, πληθώρα ηθοποιών με συμβάσεις ορισμένου χρόνου κάποιων μηνών, που ενίοτε σε περιόδους αιχμής μπορεί να φτάσουν τα 100- 150 άτομα… Από αυτά, κάποια συνιστούν έναν σταθερό πυρήνα με ανανεούμενες συμβάσεις, ενώ η πλειοψηφία αφορά στους έκτακτους περιστασιακά πχ. με τρίμηνη σύμβαση, αναλόγως των αναγκών για 5 χειμερινές και 2 θερινές σκηνές…
Ως εδώ όλα καλά και λογικά, ωστόσο το πρώτο παράδοξο είναι ότι μέσα στο πλήθος όλων αυτών των άγνωστων ή άπειρων ή ακόμη και ατάλαντων ηθοποιών, επιλέγονται να ενταχθούν «ισότιμα»με ρόλους αδιάφορους και ελάχιστης έκτασης περίπου ως κομπάρσοι ή ως βολικό γέμισμα για… «μπούγιο» και καλλιτέχνες του κρατικού με καταξιωμένο λαμπερό ταλέντο, μακριά πορεία, πολύχρονη εμπειρία, καλλιτεχνικό επίπεδο αξιώσεων… και παρά τα αποδεδειγμένα επί χρόνια προσόντα τους άμα τη εμφανίσει ακόμα και σε ελάχιστες ατάκες, εντούτοις αντιμετωπίζονται στο κάστινγκ ισοπεδωμένα ως κομμάτι μιας «αναλώσιμης μάζας», καλούμενοι να υπηρετήσουν υποχρεωτικά εξ ανάγκης κάτι όχι απλά κατώτερο αλλά ενίοτε και προσβλητικό του ταλέντου και της διαδρομής τους… συχνά με ασήμαντα, επίπεδα ρολάκια της πλάκας, προορισμένα για μετριότητες (για να μη πούμε ατάλαντους), απλά για να εμφανίσει η παραγωγή με το στανιό εντυπωσιακό «όγκο» από το πουθενά, μη διστάζοντας να χαντακώσει προς τούτο, ακόμη και το πλέον άξιο δυναμικό της!
Και αν, ω του θαύματος, κάποια στιγμή μετά από χρόνια υπομονής και παραγκωνισμού δοθεί η ευκαιρία σε κάποιον από τους εν λόγω αδικημένους να αναλάβει επιτέλους έναν πρωταγωνιστικό ή έστω έναν ρόλο αξιώσεων, ο θεατής τρίβει τα μάτια βλέποντας έκπληκτος έναν «άλλο» ηθοποιό να λάμπει με όλο το εύρος του ταλέντου που οι «άνωθεν» επιλογές δεν του επέτρεψαν να εκφράσει κι αναρωτιέται: Πώς γίνεται τόσο καλοί ηθοποιοί να μην αξιοποιούνται σύμφωνα με τις δυνατότητές τους όπως τους αξίζει;; Με ποια κριτήρια επιλέγουν οι σκηνοθέτες τους πρώτους ρόλους κι αφήνουν αυθεντικά ταλέντα στο περιθώριο;; Πώς γίνεται να εστιάζουν άκριτα κυρίως στη «ποσότητα» του θιάσου παρά στην ποιότητα του αποτελέσματος;; Είναι δυνατόν αυτοί οι άξιοι καλλιτέχνες να μην νιώθουν απογοητευμένοι από την προκλητική αντιμετώπισή τους και να θέλουν να παραμείνουν;
Διότι για έναν αυθεντικό καλλιτέχνη με ταλέντο, παιδεία, όνειρα, χρόνια επίπονης δουλειάς και εμπειρίας, το να εξασφαλίσει έναν πενιχρό μισθό δημοσίου υπαλλήλου, προφανώς δεν συνιστά… όραμα! Πέραν του ότι εκ των πραγμάτων ουδεμία εξασφάλιση του παρέχει μια σύμβαση μηνών χαμηλής αμοιβής για το εξαντλητικό του λειτούργημα και με τη διαρκή αγωνία της ανανέωσης ή μη, αντίθετα η ανασφάλεια καραδοκεί ανά πάσα στιγμή, συχνά εξαρτημένη από τις διαθέσεις του εργοδότη… Αλλά ακόμα και σε περίπτωση «εξασφάλισης» έστω περιστασιακής για την επιβίωση, πόσο να αντέξει ψυχολογικά την μόνιμα καταπιεσμένη ανάγκη έκφρασης που για χάρη της επέλεξε την τέχνη;; Πόσο να αντέξει την ανύπαρκτη δημιουργικότητα, την ευνουχισμένη του λαχτάρα να δοκιμαστεί σε ρόλους, που γι αυτόν αποτελούν το οξυγόνο;;Μοιραία ασφυκτιά και κάποια οριακή στιγμή αποχωρεί, επιλέγοντας πρωτίστως την ψυχική του υγεία που σημαίνει πίστη στο όραμα που δεν έπαψε να κουβαλά, κάτι που ήδη συμβαίνει στο κρατικό…
Όμως το παράδοξο δεν τελειώνει εδώ, υπάρχει και άλλο πιο προκλητικό σε επίπεδο απαξίωσης… το γεγονός ότι παραγκωνίζονται από το ΚΘΒΕ σοβαροί καλλιτέχνες της πόλη ςμε αξιόλογες περγαμηνές, είτε ηθοποιοί είτε σκηνοθέτες, είτε ανήκουν στο δυναμικό του είτε στο ελεύθερο τοπικό θέατρο, προκειμένου να μετακληθούν για τις παραγωγές του ακριβοπληρωμένες «φίρμες» εξ Αθηνών! Σαν παλιακιά νοοτροπία ξιπασμένου επαρχιώτη που θέλει να μοστράρει «πρωτευουσιάνικο» αέρα, εν προκειμένω με το επιχείρημα της ευρείας απήχησης του φιρμάτου (συνήθως τηλεοπτικού) για το γέμισμα του ταμείου… Ναι, είναι αλήθεια ότι ο προβεβλημένος κράχτης θα φέρει χρήμα ανεξαρτήτως ταλέντου κι επίσης ουδείς παραβλέπει τη σοβαρή οικονομική παράμετρο ακόμα και για κρατική σκηνή με πολιτιστικό και όχι κερδοφόρο στόχο… Όταν όμως το καθεστώς των διάσημων «μετακλήσεων» ή «συνεργασιών» με σύνηθες κριτήριο την αναγνωρισιμότητα αντί της καλλιτεχνικής αξίας, συμβαίνει να εδραιώνεται συστηματικά, προφανώς μεταφράζεται σε πλήρη υποτίμηση του τοπικού δυναμικού με κάποιους εξαιρετικούς εκπροσώπους, που μοιραία νιώθουν «φτυσμένοι» από τον δικό τους πολιτιστικό φορέα…
Με τελευταίο παράδειγμα, μεταξύ πολλών άλλων, την «πιασάρικη» Ελισάβετ Κωνσταντινίδου και άλλους τηλεοπτικούς στην παράσταση «Λυσιστράτη» του ΚΘΒΕ, λες και μέσα στην πληθώρα των δικών του ηθοποιών ή της πόλης δεν βρέθηκαν αρκούντως «κατάλληλοι» για τους σχετικούς ρόλους…που σημαίνει ξεκάθαρη επιλογή για το ταμείο, στερώντας από ικανότατους ντόπιους καλλιτέχνες τις ευκαιρίες και μετά μοιρολογούμε που φυσικά «παίρνουν των ομματιών» τους για την πρωτεύουσα, αφήνοντας την (ντεμέκ) συμπρωτεύουσα απογυμνωμένη καλλιτεχνικά… Ωραίες, μελετημένες επιλογές κύριοι του ΚΘΒΕ και κυρίως με πολιτιστικό ήθος και μακροπρόθεσμη στόχευση! Να τις χαίρεστε!
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου