Μέλα Γεροφώτη: «Ο κόσμος για ν’ αλλάξει, θέλει βαθιά ψυχή και ειλικρίνεια»

Υπάρχουν ερμηνεύτριες που υπηρετούν τη μουσική και υπάρχουν φωνές που γίνονται οι ίδιες το όχημα για μια εσωτερική, σχεδόν τελετουργική αφύπνιση. Η Μέλα Γεροφώτη, με μια σταθερή, ουσιαστική και εξαιρετικά ποιοτική παρουσία στα καλλιτεχνικά δρώμενα, ετοιμάζεται να καταθέσει την πιο ώριμη και προσωπική σκηνική της πρόταση.

Το Σάββατο 27 Ιουνίου, στο πλαίσιο της δράσης «SKG – Δυναμώνουμε τη Δημιουργία» του Κέντρου Πολιτισμού Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, παρουσιάζει τη συναυλία-παράσταση «Ψυχή μου, φως»· ένα ενιαίο, βιωματικό αφήγημα όπου τα τραγούδια λειτουργούν ως μικρές, αυτοτελείς ιστορίες ειλικρίνειας κόντρα στο σκοτάδι και τον θόρυβο της καθημερινότητας.

Με αφορμή αυτή την ξεχωριστή βραδιά, όπου εμβληματικές μελωδίες των Θεοδωράκη, Μικρούτσικου και Σαββόπουλου πλέκονται με την ποίηση, τις φωνές των δικών της «παιδιών» από το πολυφωνικό σύνολο, αλλά και το έργο του συνοδοιπόρου της Δημήτρη Μαραμή —με τον οποίο γιορτάζει δέκα χρόνια κοινής πορείας— συναντάμε τη low profile ερμηνεύτρια.

Σε μια εφ' όλης της ύλης συζήτηση, η Μέλα Γεροφώτη μάς μιλά για το πρώτο της δημιουργικό «Ξύπνημα», τη στωική ανοικοδόμηση ενός καλλιτεχνικού οράματος που κρίνεται στο χειροκρότημα και την ακλόνητη πίστη της πως, ό,τι κι αν συμβαίνει γύρω μας, οι άνθρωποι εν τη γενέσει τους είναι φτιαγμένοι για να τείνουν προς το φως.

Συνέντευξη στον Γιάννη Τσιρόγλου για την Κουλτουρόσουπα

Κυρία Γεροφώτη, ο τίτλος της παράστασής σας είναι «Ψυχή μου, φως». Σε μια εποχή που συχνά μοιάζει σκοτεινή και χαοτική, πού αναζητάτε εσείς αυτό το καθαρό και αληθινό φως; Είναι αλήθεια ότι η εποχή μας μοιάζει χαοτική και σκοτεινή. Καταλαβαίνω, όμως, ότι οι άνθρωποι εν τη γενέσει είναι όντα που τείνουν στο φως. Από το φως έχουν έρθει. Το έχουν μέσα τους. Το φως το βλέπω και το αναγνωρίζω στην αρμονία. Σε ό,τι έχει ως αποτέλεσμα την χαρά, την υγεία, την ένωση και τον σεβασμό.

Για πρώτη φορά επιχειρείτε να παρουσιάσετε μια ολοκληρωμένη σκηνική πρόταση ως ερμηνεύτρια, όπου τα τραγούδια λειτουργούν ως μικρές αυτοτελείς ιστορίες. Πώς γεννήθηκε αυτή η ανάγκη για ένα ενιαίο αφήγημα στη σκηνή; Από μικρή είχα την τάση να νοηματοδοτώ τα πάντα. Ποτέ δεν τραγουδούσα για να τραγουδήσω. Τα τραγούδια ήταν πάντα για μένα συμπυκνωμένα μηνύματα, βιώματα, συναισθήματα. Ολόκληροι κόσμοι που μέσα από το ταλέντο, την έμπνευση και την ερμηνεία κάποιου, καταφέρνουν να φτάσουν στα αυτιά και στις καρδιές των ανθρώπων. Το ενιαίο αφήγημα προέκυψε ως αποτέλεσμα όλων των χρόνων που ζω, μεγαλώνω, ασχολούμαι με την τέχνη και καταλαβαίνω τη ζωή. Ρώτησα τον εαυτό μου «Πώς θα πεις στον κόσμο αυτό που κατάλαβες;». And εκείνος μου απάντησε «να είσαι ειλικρινής».

Το ρεπερτόριο της βραδιάς περιλαμβάνει από «ιερούς» συνθέτες, όπως ο Θεοδωράκης και ο Μικρούτσικος, μέχρι νεότερους δημιουργούς. Με ποιο κριτήριο έγινε η επιλογή των κομματιών ώστε να εξυπηρετούν το κεντρικό concept της αφύπνισης; Η επιλογή των κομματιών έγινε αναπόφευκτα από παλαιότερα τραγούδια μεγάλων συνθετών που ήταν και είναι μέσα στα ακούσματα μου, από την παιδική ηλικία μέχρι σήμερα, και από τραγούδια που ανήκουν σε προσωπικές δισκογραφικές μου δουλειές, σε συνεργασία με αξιόλογους νέους δημιουργούς. Μέσα σε όλα αυτά τα τραγούδια, υπάρχει και ένα που έγραψα στίχους και μουσική η ίδια. Το πρώτο δικό μου τραγούδι «Το ξύπνημα», που θα κυκλοφορήσει αυτές τις μέρες, θα ακουστεί πρώτη φορά ζωντανά στις 27 Ιουνίου στο Φεστιβάλ Επταπυργίου. Τα τραγούδια αυτά, παλαιότερα ή νεότερα, επιλέχτηκαν με βάση το νόημα των στίχων και την μουσική τους αισθητική, ώστε να μπορούν να συνυπάρξουν σε ροή και να υπηρετήσουν όλα μαζί το κεντρικό μήνυμα της συναυλίας, την αφύπνιση της ψυχής.

Η παράσταση περιλαμβάνει αποσπάσματα λόγου και ποίησης. Πώς ισορροπεί ο ποιητικός λόγος με τη μουσική ενορχήστρωση, ώστε να μην χαθεί ο ρυθμός της δίωρης αυτής περιπλάνησης; Ο τρόπος βρίσκεται πάντα, όταν είναι καθαρός ο στόχος. Ας πούμε για παράδειγμα, για να χτιστεί ένα οικοδόμημα συνεργάζονται πολλοί άνθρωποι, με πολλές διαφορετικές μεταξύ τους ειδικότητες, όμως όλοι απαραίτητοι για την ανοικοδόμηση και ολοκλήρωση του κτίσματος. Έτσι συμβαίνει και στην προκειμένη περίπτωση. Μουσική, λόγος, ποίηση, είναι όλα εκφάνσεις τέχνης, που κουβαλούν η καθεμία ένα λιθαράκι, για να φτιαχτεί ένα μεγαλύτερο ενιαίο αφήγημα. Αν θα ισορροπήσει ή αν θα πέσει το οικοδόμημα… θα φανεί στο χειροκρότημα. Μέχρι τότε εμείς θα χτίζουμε στωικά προσηλωμένοι στο στόχο.

Ένα από τα μεγάλα γεγονότα της βραδιάς είναι η σύμπραξή σας με τον συνθέτη Δημήτρη Μαραμή, με τον οποίο συμπληρώνετε δέκα χρόνια σταθερής συνεργασίας. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η επέτειος και πώς έχει εξελιχθεί η καλλιτεχνική σας χημεία; Ο Δημήτρης Μαραμής είναι ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες της γενιάς του. Είμαι σίγουρη πως τα έργα του και τα τραγούδια του θα παίζονται, θα ακούγονται και θα τραγουδιούνται πολλά χρόνια μετά. Η ευαισθησία και το πάθος στη μουσική του, το βάθος του λόγου που επιλέγει πάντα να μελοποιήσει, καθιστά το έργο του ποιοτικό και διαχρονικό και τον ίδιο μοναδικό στο είδος του. Ο Δημήτρης υπήρξε για μένα μέντορας, εμπνευστής και συνοδοιπόρος. Δουλεύει με έναν ιδιαίτερο τρόπο με τους τραγουδιστές του. Καταφέρνει να τους οδηγεί σε έναν ερμηνευτικό δρόμο στον οποίο εξελίσσονται και ταυτόχρονα διατηρούν το δικαίωμα της προσωπικής έκφρασης και ελευθερίας. Όσο περνούν τα χρόνια τον εκτιμώ όλο και περισσότερο. Μέσα από την συνεργασία μας, φτιάχνεται σταθερά μία σχέση εμπιστοσύνης και φιλίας. Χαίρομαι πολύ που θα βρεθούμε στην σκηνή μαζί στην πρώτη μου προσωπική συναυλία.

Στη σκηνή σάς συνοδεύει μια εξαιρετική ομάδα μουσικών της πόλης, αλλά και ένα πολυφωνικό φωνητικό σύνολο το οποίο διδάξατε η ίδια. Πόσο απαιτητικό αλλά και πόσο δημιουργικό ήταν το στήσιμο αυτής της πολυφωνίας; Είναι ευλογία να έχεις «δικούς» σου ανθρώπους στην σκηνή. Οι μουσικοί που θα με συνοδεύσουν στην συναυλία, είναι όλοι άνθρωποι που εκτιμώ, πέρα από το ταλέντο τους και την μουσική τους δεξιότητα. Το πολυφωνικό σύνολο που ντύνει φωνητικά την βραδιά, αποτελείται από μαθητές μου. Ταλαντούχα, φωτεινά πλάσματα που έχω την χαρά να είμαι ή να έχω υπάρξει δασκάλα τους. Αυτό κάνει την διαδικασία εξαιρετικά δημιουργική, ως και συγκινητική. Η πολυφωνική επεξεργασία ενός τραγουδιού, και η προετοιμασία του με φωνές που γνωρίζω σε βάθος, κάνει την πρόβα να ρέει αβίαστα. Η εμπιστοσύνη που νιώθω και η ευκολία να βασίζομαι πάνω στα «παιδιά» μου, είναι προέκταση της σχέσης που αναπτύχθηκε μέσα στα μαθήματα μας. Νιώθω βαθιά συγκίνηση που τους έχω κοντά μου και τεράστια ευγνωμοσύνη. Οι πραγματικοί μαθητές σου κουβαλούν αναπόφευκτα μέσα τους κομμάτι της ψυχής σου.

Η συναυλία εντάσσεται στη δράση «SKG – Δυναμώνουμε τη Δημιουργία». Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος τέτοιων θεσμών για τους καλλιτέχνες της Θεσσαλονίκης, ειδικά όταν καταθέτουν προτάσεις με έντονο το στίχο της προσωπικής αναζήτησης; Είναι, όχι απλά σημαντικό, αλλά αναγκαίο να δίνεται χώρος και «φωνή» σε νέους καλλιτέχνες της πόλης μας, και κάθε πόλης. Η τέχνη είναι αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού, ανοίγει το μυαλό, τρέφει την ψυχή, αφουγκράζεται την ανάγκη της εκάστοτε εποχής, προτείνει, ερεθίζει, προτρέπει, αφυπνίζει… Υπάρχουν πολλοί νέοι καλλιτέχνες που παλεύουν να επικοινωνήσουν την τέχνη τους, με τις προσωπικές τους δυνάμεις, σταθερά και αφοσιωμένα, με ελάχιστα μέσα, κάνοντας παράλληλα άλλες δουλειές για την επιβίωση τους. Ταλαντούχοι και εμπνευσμένοι άνθρωποι που προσπαθούν υπάρξουν μέσα στην εποχή της κατανάλωσης και της ταχύτητας, χωρίς να κάνουν εκπτώσεις σε ό,τι γεννιέται μέσα τους. Η δράση «SKG- Δυναμώνουμε τη Δημιουργία» αποτελεί έμπρακτη στήριξη σε αυτόν τον αγώνα των καλλιτεχνών και αξίζει την αντίστοιχη έμπρακτη στήριξη και αγκαλιά από το κοινό της πόλης. Μακάρι να συνεχιστεί για πολλά χρόνια και να γίνει έναυσμα και παράδειγμα για την δημιουργία πολλών τέτοιων δράσεων σε όλη τη χώρα.

Έχετε μια μακρά και πολύμορφη πορεία στο τραγούδι της πόλης. Ποιο θεωρείτε ότι είναι το πιο γοητευτικό, αλλά και το πιο δύσκολο στοιχείο για μια γυναίκα ερμηνεύτρια στο σύγχρονο ελληνικό έντεχνο τοπίο; Θα απαντήσω εντελώς προσωπικά και ελαφρώς αφηρημένα. Το πιο δύσκολο για μία γυναίκα ερμηνεύτρια –ή μη- σήμερα είναι να μην χάσει τον εαυτό της. Το πιο γοητευτικό είναι ότι την στιγμή μιας αληθινής ερμηνείας τον βρίσκει πάντα.

Αν απομονώνατε έναν στίχο ή μια μουσική φράση από ολόκληρο το πρόγραμμα της 27ης Ιουνίου, που να συμπυκνώνει απόλυτα το νόημα του «Ψυχή μου, φως», ποιος θα ήταν αυτός; Θα διαλέξω ένα στίχο του Δημήτρη Λέντζου, από το τραγούδι μου , «Μοίρα», που τη μουσική και την ενορχήστρωση υπογράφει ο αγαπημένος μου συνεργάτης και φίλος Μιχάλης Γούτης: «Ο κόσμος για ν’ αλλάξει, θέλει βαθιά ψυχή.»

Όταν θα σβήσουν τα φώτα της σκηνής και θα ολοκληρωθεί η παράσταση, τι θα θέλατε να έχει αποτυπωθεί στην ψυχή του θεατή που θα μοιραστεί αυτή τη βραδιά μαζί σας; Ότι το φως, η αλήθεια και όλη η δύναμη είναι μέσα μας. Να μην φοβάται ο άνθρωπος. Η φωνή της ψυχής μπορεί να φτάσει να σκεπάσει τον γύρω θόρυβο. Κάποια μέρα οι ψυχές μας θα ακούγονται τόσο δυνατά, που θα μιλάμε μεταξύ μας με την δική τους φωνή.