«Όνομα μητρός Λίλιθ», μια φιλότιμη αλλά ακατέργαστη απόπειρα…

Είδε και σχολιάζει η Πίτσα Στασινοπούλου για την Κουλτουρόσουπα

Το ζοφερό φαινόμενο των γυναικοκτονιών με την ολοένα αυξανόμενη συχνότητα σε σημείο πλέον ανεξέλεγκτο, είναι λογικό να ενδιαφέρει ως κρίσιμο επίκαιρο θέμα, τόσο τη θεατρική τέχνη, όσο και το θεατρόφιλο κοινό… Όχι με την έννοια των στείρων καταγγελιών ή ντοκουμέντων που εισπράττουμε κατά κόρον από ρεπορτάζ και δελτία ειδήσεων, αλλά με την θαυμαστή προσέγγιση της τέχνης που μπορεί να φωτίσει βαθιές πτυχές, μετακινώντας με τη δύναμή της «κάτι» ουσιώδες στο μυαλό ή την ψυχή… Αυτό ήταν το σκεπτικό, βάσει πληροφοριών, της παράστασης «Όνομα μητρός Λίλιθ» σε κείμενο και σκηνοθεσία Μαριάντζελας Κατσιαβριά – βασισμένο σε έργο της FurianeAnke- που παρακολουθήσαμε στο Art bo xFargani Theater.

Σύμφωνα με το οποίο, οι τρεις κλασικές Μοίρες της μυθολογίας, ήτοι Κλωθώ, Άτροπος και Λάχεσις, όπου εδώ προστίθεται και η Τύχη ως τέταρτη Μοίρα, συνδέουν τη δράση τους για το πεπρωμένο των ανθρώπων με τις τύχες των αδικοσκοτωμένων γυναικών από ανδρικό χέρι… προκειμένου να αναδείξουν το ζοφερό θέμα χρησιμοποιούν ως «πρότυπα» τέσσερεις εμβληματικές μυθολογικές φιγούρες γυναικών που υπέφεραν κι έχασαν τη ζωή τους, όπως η Πανδώρα με το «κουτί των δεινών», η Ευρυδίκη που για χάρη της κατέβηκε ο Ορφέας στον Άδη, η Κασσάνδρα με τις προφητείες «που δεν πίστευε κανείς» και η Μέδουσα τιμωρημένη με τερατόμορφο κεφάλι που «πέτρωνε όποιον το κοιτούσε»… επιχειρώντας μέσα από τις αρχαίες σκοτεινές ιστορίες να «ενώσουν το νήμα» με το σήμερα της γυναικείας κακοποίησης, για να καταλήξουν στην έννοια της λυτρωτικής αλληλεγγύης…

Με θετικό πρόσημο (+) θα αξιολογήσουμε αρχικά από άποψη κειμένου, την βασική σύλληψη της ιδέας των Μοιρών, ως ιδιαίτερα εύστοχο εύρημα με καίριο συμβολισμό που μπορούσε να εμβαθύνει σε απρόβλεπτα πεδία εξαιρετικού ενδιαφέροντος, αλλά δυστυχώς δεν το έκανε όπως θα πούμε παρακάτω… Επιπλέον σε επίπεδο γραφής εκτιμήσαμε σε αρκετά σημεία τον ποιητικό λόγο που υπερέβη τα τετριμμένα, προσδίδοντας στο πόνημα μια αύρα λογοτεχνικής ποιότητας με στοιχεία άλλοτε λυρισμού κι άλλοτε σουρεαλισμού με αίσθηση ισορροπίας…

Από άποψη σκηνοθεσίας η Μαριάντζελα Κατσιαβριά έδωσε ένα αξιοπρεπές αποτέλεσμα, βασισμένο κυρίως στην προσεγμένη σκοτεινή ατμόσφαιρα, με εξαιρετικές αλλαγές φωτισμών, ομιχλώδες τοπίο με καπνούς, υποβλητική μουσική υπόκρουση, ιδιαίτερα φροντισμένα κοστούμια και μάσκες, σε ένα εντελώς αφαιρετικό σκηνικό στο οποίο κυριαρχούσε βέβαια το «κόκκινο νήμα» της ζωής… ένα αποτελεσματικό συμβολικό εύρημα που αξιοποιήθηκε επιτυχώς στα χέρια των Μοιρών, καθώς το ξετύλιγαν, το προωθούσαν, το έκλωθαν και εν τέλει το έκοβαν σε έναν αέναο κύκλο ζωής και θανάτου… Επίσης αναδείχθηκε με καλλιτεχνική χροιά η μυθολογική διάσταση των ιστοριών με ομαλή ροή στις μεταβάσεις, καθώς σε ένα βαθμό και η σωματικότητα των ηθοποιών- αλλά με περιορισμένη έμπνευση, ενώ η κάθοδος στην πλατεία μοιράζοντας «κομμένα νήματα» λειτούργησε ως ακριβής συμβολισμός… Σε επίπεδο υποκριτικής οι τέσσερεις γυναίκες ηθοποιοί ανταποκρίθηκαν φιλότιμα στις απαιτήσεις ως σωστά συντονισμένο σύνολο, ωστόσο ατομικά διακρίναμε σε λεπτομέρειες «κάτι» ακατέργαστο στις επιδόσεις που χρειάζεται ακόμα αρκετή δουλειά…

Εκεί που βασικά χώλαινε (-) το εγχείρημα ήταν πρωτίστως στη συγγραφική έμπνευση… που ενώ συνέλαβε μια πρωτότυπη και εξαιρετική ιδέα για ανάπτυξη, όπως η συμβολή των Μοιρών στο σκοτεινό πεπρωμένο των γυναικείων θανάτων, εντούτοις έμεινε αναξιοποίητη, περιορισμένη σε γραφικό «φόντο» και αντί το αλληγορικό «παραμύθι» να εστιάσει στις κρίσιμες παραμέτρους της ελεύθερης ή μη βούλησης, αναλώθηκε παραδόξως σε μυθολογικές ιστορίες, που επί της ουσίας (βάσει των μύθων) ελάχιστη σχέση έχουν με τον πυρήνα του θέματος των γυναικοκτονιών…

Μια ακατανόητη επιλογή(πιθανώς «σοφιστικέ» εντυπωσιασμού) που ξεστράτισε από τον στόχο θολώνοντας το τοπίο και μοιραία η σύνδεση με το σημερινό φαινόμενο μόνο αυθαίρετα καθ’ υπέρβαση μπορούσε να προκύψει και όχι αιτιολογημένα… Επιπλέον το «επιμύθιο» της γυναικείας αλληλεγγύης στο φινάλεως επιστέγασμα, παρέπεμπε μάλλον σε εύπεπτο έως αφελές κλισέ του συρμού, παρά σε ουσιαστικό μήνυμα με ρεαλιστικό αντίκρισμα.. προφανώς η αλληλεγγύη μεταξύ γυναικών δεν αποτρέπει την κακοποίηση η δολοφονία τους ως «λύση», αλλού κρίνεται το μεγάλο ζητούμενο… Οπότε εκ των πραγμάτων και η σκηνοθεσία, εφόσον δεν διέθετε εμπνευσμένο, γερά δομημένο ή έστω καλοδουλεμένο υλικό ως βάση, μοιραία εστίασε στο κομμάτι του θεάματος σε βάρος της έτσι κι αλλιώς πενιχρής ουσίας που ουσιαστικά έμεινε ανέγγιχτη παρά τις προθέσεις, ενώ οι συχνές πανομοιότυπες επαναλήψεις και ειδικότερα στο μακροσκελές κομμάτι των ονομαστικών αναφορών πλατείασαν κουραστικά…

Εν κατακλείδι (=) εκτιμήσαμε μεν μια φιλότιμη, αξιοπρεπή προσπάθεια που αποδόθηκε με καλλιτεχνική διάθεση σκηνοθετικά, ωστόσο μείναμε με την αίσθηση του ανικανοποίητου που μια πρωτότυπη συγγραφική ιδέα για σύγχρονο καυτό θέμα έμεινε ακατέργαστη χάνοντας μια σπουδαία ευκαιρία…

Βαθμολογία: 5, 7 10