Καρκίνος του προστάτη: Συζήτηση με τον ουρολόγο Νικόλαο Δημάση

Ο έλεγχος για τον καρκίνο του προστάτη στην Ελλάδα παραμένει σε μεγάλο βαθμό ευκαιριακός, δηλαδή γίνεται κατόπιν πρωτοβουλίας του γιατρού ή του πολίτη

#ΜεΤηΜατιάΤηςΝέλης Βυζαντιάδου

Αν και ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τον δεύτερο πιο συχνά διαγνωσμένο καρκίνο στους άντρες παγκοσμίως, δεν φαίνεται να είναι ευρέως διαδεδομένος ο έγκαιρος διαγνωστικός έλεγχος. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Παραρτήματος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας στη Θεσσαλονίκη Νικόλαο Δημάση παρατηρούνται πολλά κενά στην εκπαίδευση και τον συντονισμό μεταξύ των παρόχων πρωτοβάθμιας περίθαλψης καθώς επίσης έλλειψη συντονισμένου εθνικού προγράμματος προληπτικού ελέγχου. Το κοινό δεν είναι ιδιαιτέρως ευαισθητοποιημένο και εξακολουθεί να υπάρχει πολιτισμικό στίγμα και απροθυμία αναζήτησης προληπτικής φροντίδας. Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι ότι ο έλεγχος για τον καρκίνο του προστάτη στην Ελλάδα παραμένει σε μεγάλο βαθμό ευκαιριακός, δηλαδή γίνεται κατόπιν πρωτοβουλίας του γιατρού ή του πολίτη. Πιθανόν και οι αρμόδιοι φορείς ενημέρωσης όπως και η ΕΑΕ δεν έχουν κάνει μέχρι τώρα την απαραίτητη προσπάθεια. Καιρός να ξεκινήσουμε, λέει ο κύριος Δημάσης παρακινώντας όλους, αρμόδιους και μη, να πάρουν θέση και να κάνουν το απαραίτητο βήμα μπροστά.

Μένω για λίγο ακόμα στα κενά που εντοπίζει ο ίδιος σε εθνικό επίπεδο και του ζητώ να κάνει τις δικές του προτάσεις, τις οποίες παραθέτει χωρίς δεύτερη σκέψη:

Πρωτοβουλίες Δημόσιας Εκπαίδευσης
Έναρξη εθνικών εκστρατειών για την κατανόηση των κινδύνων του καρκίνου του προστάτη και των οφελών της έγκαιρης ανίχνευσης
Εφαρμογή Εθνικού Προγράμματος Προληπτικού Ελέγχου
Ενισχυμένος ρόλος της πρωτοβάθμιας περίθαλψης
Ενσωμάτωση της υγείας του προστάτη στις τυπικές συμβουλευτικές υπηρεσίες πρωτοβάθμιας περίθαλψης

Ο συνεντευξιαζόμενος έχει μεγάλη εμπειρία καθώς υπήρξε για χρόνια Διευθυντής του Ουρολογικού – Ογκολογικού Τμήματος του Α.Ν.Θ ‘ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ’. Έχοντας αντιμετωπίσει πολλά περιστατικά είναι ο πλέον αρμόδιος να μας εξηγήσει τι είναι αυτό που αλλάζει στη ζωή ενός άντρα με καρκίνο του προστάτη. Τι αλλάζει στην καθημερινότητα αυτού του ασθενούς και στην ψυχολογία του; Ποιοι τομείς επηρεάζονται περισσότερο; ‘Η κυριότερη και σημαντικότερη αλλαγή είναι η αβεβαιότητα που φωλιάζει μέσα του σε σχέση με την επιβίωσή του και την αμφισβήτηση του ‘ανδρικού προφίλ’. Εκείνο, που είναι σχεδόν σίγουρο, είναι το γεγονός ότι όποια θεραπεία κι αν εφαρμοστεί (χειρουργική ή φαρμακευτική) θα επηρεασθεί σε σημαντικό βαθμό η σεξουαλική ικανότητα και λειτουργία. Αυτό εξαρτάται από την ηλικία στην οποία βρίσκεται και σίγουρα η καθημερινότητά του έχει πλέον στοιχεία μελαγχολίας, ανασφάλειας και απόσυρσης. Αντίποδας όλων αυτών μπορεί να είναι η διαβεβαίωση ότι δεν απειλείται η ζωή του και ότι υπάρχουν πολλά θεραπευτικά μέσα’, απαντά.

Οι πιο συνηθισμένες ανησυχίες ενός ασθενούς με καρκίνο του προστάτη είναι γύρω από τις παρενέργειες των θεραπειών. Ανησυχούν αν θα πέσουν τα μαλλιά τους, μας λέει ο κύριος Δημάσης, όπως επίσης αν θα επηρεασθεί το οικογενειακό περιβάλλον από ακτινοβολίες. Ρωτούν, συχνά, αν το ‘πρόλαβαν’ εγκαίρως και πόσο πιθανό είναι να έχουν μεταστάσεις. Ανησυχίες εύλογες και απολύτως φυσιολογικές, σκέφτομαι. Σκέφτομαι και κάτι άλλο. Υπάρχουν άραγε ταμπού για την εξέταση; Πόσο εύκολα δέχονται οι άντρες να προσέλθουν στο ιατρείο ενός χειρουργού ουρολόγου – ογκολόγου; ‘Αν περάσουν την πόρτα του ιατρείου, όλα φεύγουν και συνήθως αυτοσαρκάζονται. Χρειάζεται και από πλευράς του εξεταστή να χειρίζεται με ανάλογη ευαισθησία την περίπτωση. Υπήρξε και ασθενής που ‘το έβαλε στα πόδια’, παραδέχεται ο κύριος Δημάσης. Συμπληρώνει μάλιστα ότι τις περισσότερες φορές τα ραντεβού τα κλείνουν οι σύζυγοι – γυναίκες και κατά τη λήψη του ιστορικού τείνουν να παρεμβαίνουν δημιουργώντας έναν εκνευρισμό στον σύζυγο που ίσως προσπαθεί να αποκρύψει κάποιες ενοχλήσεις.

Φτάνοντας στο τέλος αυτής της σύντομης, πλην όμως περιεκτικής, συζήτησης τον προσκαλώ να μας μιλήσει, μέσα από την ιδιότητα του Προέδρου του παραρτήματος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας στη Θεσσαλονίκη, για τις δράσεις που γίνονται σε επίπεδο πρόληψης ή/και αντιμετώπισης του καρκίνου του προστάτη. Η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία από ιδρύσεώς της (1957) ως Ιατροκοινωνική Οργάνωση έχει ως στόχο την υπεύθυνη και έγκυρη ενημέρωση σε θέματα πρόληψης και πρώιμης διάγνωσης όλων των νεοπλασμάτων. Αυτή η δράση, όπως υποστηρίζει ο κύριος Δημάσης, απευθύνεται και στον πολίτη αλλά και προς την πολιτεία. Για το σκοπό αυτό συνεργάζεται και συμμετέχει σε Ευρωπαϊκούς και παγκόσμιους φορείς για την εκπόνηση προγραμμάτων με αυτό το περιεχόμενο και δημιουργία κατευθυντηρίων οδηγιών. Για τον καρκίνο του προστάτη στην Ελλάδα άργησε λίγο η εντατικοποίηση των δράσεων αυτών. Όμως από το 2022 όταν και επιστημονικά τεκμηριώθηκε ο τρόπος και η αξία της πρώιμης διάγνωσης, ξεκίνησαν συντονισμένες Ευρωπαϊκές δράσεις και πρωτόκολλα που προσπαθούν να εφαρμόσουν και στη χώρα μας μέσα από τον ΕΟΠΥ. Αυτό θα είναι και το μήνυμα της ομιλίας του για την παγκόσμια ημέρα καρκίνου του προστάτη στις 12 Ιουνίου στην έναρξη του 12ου Πανελληνίου Συνεδρίου Ουρογεννητικής Ογκολογίας στη Θεσσαλονίκη.

Αυτό το άρθρο γράφτηκε με αφορμή τη σημερινή μέρα, παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου του προστάτη. Με την ευχή να γίνουν πολλά βήματα τόσο σε επίπεδο πρόληψης / ευαισθητοποίησης όσο και σε επίπεδο αντιμετώπισης / θεραπείας, υπόσχομαι ότι αυτό το άρθρο είναι η αρχή μόνο μιας σειράς άρθρων που θα γράψω αλλά και μιας σειράς δράσεων που θα πραγματοποιηθούν από τον Σεπτέμβριο στην πόλη μας στοχεύοντας στην ενημέρωση του κοινού και στην ενδυνάμωση του αγώνα που δίνουν καθημερινώς επιστήμονες και εθελοντές αλλά και ασθενείς με τους οικείους τους κατά του καρκίνου.

Όσο για εμάς θα βρεθούμε ξανά σύντομα μέσα από ένα επόμενο άρθρο!