«Lacrimosa ή το Απέπρωτο», μια σκοτεινή ελεγεία με δυνατή ατμόσφαιρα

Είδε και σχολιάζει η Πίτσα Στασινοπούλου για την Κουλτουρόσουπα

Ως δηλωμένοι ένθερμοι θαυμαστές του σπουδαίου Θανάση Τριαρίδη, περιμέναμε ανυπόμονα μια ακόμα παράστασή του που μάλιστα ανεβαίνει πρώτη φορά σε Θεσσαλονικιώτικη σκηνή… Όσον αφορά στον περίεργο τίτλο είναι αλήθεια ότι ο συγγραφέας μας έχει συνηθίσει σε παρόμοιους απρόβλεπτους προσωπικής του έμπνευσης, που λειτουργούν ως επιπλέον ερέθισμα για «αποκρυπτογράφηση», ενώ η βασική περιγραφή ανταποκρίνεται στο ιδιαίτερο στίγμα του ευφάνταστου δημιουργού… Πρόκειται για την παράσταση «Lacrimosa ή το Απέπρωτο» του Θανάση Τριαρίδη σε σκηνοθεσία Χρήστου Καρασαββίδη που παρακολουθήσαμε στο θέατρο Αυλαία…

Σύμφωνα με την υπόθεση, πριν δέκα χρόνια, ένα ζευγάρι δικηγόρων εξαφανίστηκε μυστηριωδώς κάποιο βράδυ, αφήνοντας μόνα τα ανήλικα παιδιά τους, ένα αγόρι κι ένα κορίτσι… τα οποία ενήλικα πλέον στα εικοσιδύο τους χρόνια, αποφασίζουν να «αναπαραστήσουν» τελετουργικά τη βραδιά της εξαφάνισης που τους στοίχειωσε, προκειμένου να διερευνήσουν τις συνθήκες και να καταλάβουν τις αιτίες, βοηθούμενα από τις μνήμες αλλά και κάποιες ακατάληπτες σημειώσεις που άφησε η μητέρα τους σε ένα τετράδιο…Ωστόσο η τελετουργία θα φέρει στην επιφάνεια κρυμμένα τραύματα, αμαρτωλά πάθη, σκοτεινά απωθημένα, κι ενώ ξεκινούν ενσαρκώνοντας τους γονείς τους ως ζευγάρι αγνοώντας την αδελφική σχέση, στη συνέχεια το ιδιότυπο παιχνίδι ρόλων τους οδηγεί σε απρόβλεπτα μονοπάτια, υποδυόμενοι άλλοτε τους εραστές, άλλοτε τα υποτιθέμενα μελλοντικά παιδιά τους, άλλοτε τους γονείς αυτών των παιδιών, με σταθερό σημείο αναφοράς τη φυγή στη «Lacrimosa», τη «χώρα των δακρύων», σύμφωνα με τις σημειώσεις της μητέρας τους…

Ένα δυνατό εγκεφαλικό έργο (+) όπως όλα του Θ. Τριαρίδη, με τίτλο εμπνευσμένο από την νεκρώσιμη ακολουθία του Μότσαρτ και συνάμα δύσκολο στη βαθύτερη αποκρυπτογράφησή του, καθώς τα απανωτά παιχνίδια ρόλων- αγαπημένο του θέμα και δομικό στοιχείο πλοκής- εμπλέκουν τους χαρακτήρες σε δαιδαλώδεις διαδρομές όπου απαιτείται ευλαβική προσήλωση για να μη χαθεί το νήμα… Εντούτοις εντυπωσιάζει και εδώ η δραματική ανάδειξη των πιο σκοτεινών εσώψυχων ως αιώνια πάλη με το κακό εντός μας, μέσα από διαφορετικά πρίσματα και ευρηματικές έως «αιρετικές» οπτικές, όπως πχ. της αιμομιξίας με βαρύ φορτίο ενοχών και παράλληλα ανταγωνισμού, απόρριψης, απώλειας, πάθους, απελπισίας, αρρωστημένων φαντασιώσεων που οδηγούν σε αδιευκρίνιστους φόνους ή αυτοχειρίες, χωρίς όμως απάντηση στο θολό τοπίο ενός ταραγμένου μυαλού που αναζητά μάταια λύτρωση… Ένα πόνημα που παραπέμπει σε ψυχολογικό θρίλερ, εναλλάσσοντας τη βία και το αδιέξοδο με ευαίσθητη ποιητική γλώσσα, χάρη στο εύρημα της «δακρυσμένης χώρας» ή «της γυναίκας που έπνιξε με τα δάκρυά της ένα χωριό», ως φαντασιακός τόπος φυγής όπου μπορεί να συμβεί ό,τι δεν είναι προδιαγεγραμμένο από τη μοίρα (απέπρωτο κατά την έκφραση του συγγραφέα)..

Η παράσταση οφείλει τα μέγιστα στην εξαιρετική σκηνοθετική διαχείριση από τον Χρήστο Καρασαββίδη, χάρη στην έμπνευση του οποίου απέκτησε καλλιτεχνική διάσταση, υψηλή αισθητική, θεατρικό όγκο, υπέροχα σκοτεινή ατμόσφαιρα, σε ένα λιτό, συμβολικό σκηνικό όπου κυριαρχούσαν το «κενό» διπλό κρεβάτι της αμαρτίας – δηλωτικό της απουσίας- και το νερό του «εξαγνισμού», για ιαματικό ξέπλυμα των ψυχικών φορτίων… Παράλληλα το αέρινο φόρεμα της γυναίκας ως «ξωτικό», οι εξαιρετικά επιλεγμένες μουσικές επενδύσεις και κυρίως οι αριστοτεχνικοί φωτισμοί με τις άπειρες και καίριες αλλαγές ως καθοριστικό κομμάτι της σκηνοθεσίας, συνέβαλαν στη διαμόρφωση ιδανικού κλίματος με έντονη καλλιτεχνική σφραγίδα και θαυμάσια θεατρικότητα, πέραν του ότι αξιοποιήθηκε σκηνοθετικά τόσο η πλατεία όσο και ο εξώστης…

Κυρίως όμως αναδείχθηκαν έντονα πάθη, η εσωτερική τραγικότητα του έργου, η πολυπλοκότητα μιας αμφιλεγόμενης σχέσης, τα δραματικά απωθημένα δύο ανθρώπων που βίωσαν σοκαριστικά την εγκατάλειψη στην πιο κρίσιμη καμπή της ζωής τους με τραυματικά επακόλοθα και σύγχυση ταυτοτήτων… Ταυτόχρονα η υποδειγματική ροή στις αλλαγές σκηνών,, ο έντονος ρυθμός δράσης, τα άκρως ατμοσφαιρικά στιγμιότυπα υψηλής έντασης όπου το γυμνό εντασσόταν αρμονικά, διακριτικά και οργανικά στο κλίμα, πρόσθεσαν επιπλέον ποιοτικούς πόντους στο αποτέλεσμα… Με ιδιαίτερη μνεία στην σπαρακτική έναρξη με το αγωνιώδες «μαμά» του παιδιού να δονεί το σκοτάδι, και στο υποβλητικό φινάλε της λυτρωτικής φωτιάς δοσμένο με θαυμάσιο σκηνικό τρόπο…

Σε επίπεδο ερμηνειών, μόνο εύσημα αξίζουν στο άξιο ζευγάρι των πρωταγωνιστών, της Κάτιας Νεκταρίου και του Βασίλη Τριανταφύλλου, με ισότιμες εξαιρετικές επιδόσεις σε απαιτητικές συνθήκες και μεγαλύτερο επίτευγμα την καλοδουλεμένη, άκρως επιδέξια ακροβασία μεταξύ φαντασιακού και πραγματικού, ως υπερβατικοί ήρωες κάποιου σκοτεινού μύθου που ταλανίζει τις ευάλωτες ψυχές τους, ενώ το σκοτισμένο τους μυαλό πλάθει περίεργα παιχνίδια που ποτέ δεν θα ξεδιαλυθούν… Ιδιαίτερα εκφραστικοί και οι δύο, άλλοτε με ένταση, εκρήξεις, συγκρούσεις, απελπισία κι άλλοτε με τρυφερότητα, μεταμέλεια, αποδοχή, κατέθεσαν ερμηνείες «ψυχή τε και σώματι», επενδύοντας καθοριστικά στο σωματικό θέατρο και την μελετημένη κινησιολογία, ενώ οι ήρεμες στιγμές της προσέγγισης απέπνεαν ιδιαίτερη συναισθηματική δύναμη… Ένα εκρηκτικό ζευγάρι σπουδαίων δυνατοτήτων με εμφανή χημεία, άριστο συντονισμό, απόλυτη αφοσίωση, που σαφώς κέρδισε επάξια τις εντυπώσεις και όχι μόνο, μεταφέροντας υποδειγματικά το πνεύμα ενός δύσκολου, ανατρεπτικού έργου…

Στο οποίο ωστόσο, ας μας επιτραπούν ορισμένες επισημάνσεις (-), ειδικά σε επίπεδο δομής του κειμένου… καθώς τα υπερβολικά μπλεγμένα παιχνίδια ρόλων με αλλεπάλληλες διαφοροποιήσεις, χρονικές υπερβάσεις άλλοτε στο παρελθόν κι άλλοτε στο μέλλον, έλλειψη λογικής αλληλουχίας κλπ. παρά το ενδιαφέρον του περιεχομένου, συχνά προκαλούν σύγχυση καθιστώντας δύσκολη τη σύνδεση μεταξύ τους… διότι στο μεγαλύτερο μέρος ο θεατής δεν αντιλαμβάνεται άμεσα ποιος χαρακτήρας δρα επί σκηνής, αν πρόκειται για τον γονιό ή το παιδί ή το παιδί του παιδιού κ.ο.κ. καταβάλλοντας προσπάθεια να «αποκρυπτογραφήσει» κάτι επί τούτου περιπλεγμένο ως σύλληψη, με συνέπεια ενίοτε να παραιτείται, απολαμβάνοντας απλά τα ενδιαφέροντα δρώμενα με νοητική αποστασιοποίηση… Επίσης, κατανοούμε ότι κάποιες επαναλήψεις λειτουργούν εμφατικά ως κυρίαρχο μοτίβο, όμως εδώ θεωρούμε ότι πλεόνασαν υπερβολικά σε σημείο κόπωσης…

Συνοψίζοντας (=) και παρά τη δυσκολία ενός πολυσύνθετου κειμένου με αντικείμενο τις βαριά σκοτεινές πτυχές του εαυτού, απολαύσαμε μια καλλιτεχνική παράσταση με δημιουργική, ατμοσφαιρική σκηνοθεσία και υπέροχες ερμηνείες…

Βαθμολογία: 6,5/10