Άκης Σακελλαρίου: «Η κοινωνική πίεση ωθεί τα παιδιά σε λάθος δρόμους» | Interview
Άκης Σακελλαρίου: «Η κοινωνική πίεση ωθεί τα παιδιά σε λάθος δρόμους» | Interview
Με αφορμή το έργο «Ο Κύκλος των Χαμένων Ποιητών», ο σπουδαίος ηθοποιός μιλά για την ποίηση, το θέατρο, το περίφημο carpe diem, αλλά και για εκείνη την ανάγκη του ανθρώπου να ξεφεύγει — έστω και για λίγο — από τη σκληρή καθημερινότητα.
Μέσα από τη συζήτησή μας, θυμάται τους δικούς του δασκάλους, μιλά για τη νέα γενιά ηθοποιών, για τη μαγεία της σκηνής που δεν σβήνει ποτέ και για εκείνη την «παιδικότητα» που, όπως λέει, παραμένει ζωντανή μέσα στα χρόνια ακόμη και στους σπουδαιότερους ανθρώπους του θεάτρου.
Μια συνέντευξη για την τέχνη, την αναζήτηση, τη διαφορετικότητα και τη βαθιά ανάγκη να «αδράξουμε τη μέρα».
«Δεν διαβάζουμε ή γράφουμε ποίηση για να δείξουμε εκκεντρικοί! Διαβάζουμε και γράφουμε ποίηση, επειδή ανήκουμε στο ανθρώπινο γένος και το ανθρώπινο γένος ξεχειλίζει από πάθος! Η ιατρική, η νομική, η διοίκηση επιχειρήσεων – ναι, αυτά είναι σεβαστά επαγγέλματα, απαραίτητα για να συνεχίζεται η ζωή… Η ποίηση, όμως, ο ρομαντισμός, η ομορφιά, ο έρωτας! –αυτά είναι που μας κρατάνε στη ζωή»! – από το Δελτίο Τύπου
Συνέντευξη του σπουδαίου ηθοποιού Άκη Σακελλαρίου στην Ελπίδα Παπαδανιήλ για την Κουλτουρόσουπα
-Τι σας συγκίνησε περισσότερο όταν διαβάσατε για πρώτη φορά το έργο;
Αρχικά, με συγκίνησε η ποιητικότητα του έργου, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσεται η σχέση του με την ποίηση. Τα ποιητικά στοιχεία, σταδιακά, προσδίδουν στο έργο μια πιο εξωπραγματική διάσταση.
-Πώς προσεγγίσατε τον χαρακτήρα σας, τον υπέροχο κύριο Κήτινγκ, και ποια στοιχεία θελήσατε να αναδείξετε;
Νομίζω ότι από μόνος του ο χαρακτήρας είχε μια παιδικότητα.Τον προσέγγισα λοιπόν μέσα από αυτή την έννοια του «παιχνιδιού», που αποτελεί άλλωστε και την ουσία της υποκριτικής. Στο θέατρο λέμε «παίξε», οι Γάλλοι jouer, οι Άγγλοι play.Αυτή η αίσθηση του παιχνιδιού υπήρχε ήδη βαθιά μέσα στον χαρακτήρα και έγινε για μένα το σημείο εκκίνησης για πιο τολμηρές επιλογές στην ερμηνεία.Για παράδειγμα, υπάρχει μια σκηνή, ένα στοιχείο του «πετάγματος» που φέρει ο ήρωας — την παρότρυνση να δεις τη ζωή από μια διαφορετική οπτική γωνία, να τολμήσεις να υπερβείς τα όριά σου και να αφεθείς σε κάτι πιο ελεύθερο και ουσιαστικό.Και αυτό προσπάθησα να το βάλω στην κίνηση και τη σωματικότητα του χαρακτήρα.
-Υπήρξαν προσωπικές εμπειρίες ή βιώματα που σας βοήθησαν να μπείτε στον κόσμο του έργου;
Ε ναι, προφανώς, όλοι μας έχουμε κάποιον δάσκαλο ή καθηγητή ή γονιό, ο οποίος μας εμπνέει και μας ωθεί σε λίγο μια υπερβατική κατάσταση, να δούμε τα πράγματα λίγο διαφορετικά. Και εγώ είχα ανάλογα κάποιους καθηγητές στο σχολείο, που με οδήγησαν να ασχοληθώ με το θέατρο, καλή ώρα.
-Ξεκινήσατε νωρίς το ταξίδι αυτό….
Όλα ξεκίνησαν από το σχολείο. Φοίτησα σε ένα σχολείο όπου δίδασκαν Έλληνες και Αμερικανοί καθηγητές, άνθρωποι με μια πιο ανοιχτή, «αντισυμβατική» αν μπορούσαμε να πούμε και αρκετά πρωτοποριακή κουλτούρα για τα δεδομένα της εποχής. Μέσα από την επαφή μου με αυτούς τους ανθρώπους οδηγήθηκα σταδιακά προς το θέατρο και γενικότερα προς αυτήν την καλλιτεχνική αναζήτηση.
-Φανταζόσασταν, περιμένατε ότι θα κάνατε αυτό το υπέροχο και πολύ επιτυχημένο καλλιτεχνικό ταξίδι;
Δεν γνωρίζω πώς θα ήμουν εάν δεν το έκανα, πάντως, και αυτό λέω σε όλα τα παιδιά που αποφασίζουν να ασχοληθούν με την υποκριτική, το ταξίδι θα φανεί στο δρόμο… Εάν σε καίει, εάν φλέγεσαι για να το κάνεις αυτό, σιγά-σιγά οι δυσκολίες που συναντάς κάπως υπερκαλύπτονται. Αλλά είναι ένα από τα επαγγέλματα που πρέπει πραγματικά να σε καίει για να το κάνεις, να θες πάρα πολύ. Γιατίτότε καταλαβαίνεις ότι πρέπει να αφιερωθείς σε αυτό. Είναι πολύ δύσκολο, γιατί είναι και ένα επάγγελμα το οποίο θέλει στήριξη και βοήθεια και αυτό δεν είναι τόσο απλό.
-Πιστεύετε ότι υπάρχει διαφορά μέσα από τα χρόνια; Δηλαδή τα προηγούμενα χρόνια οι δυσκολίες ήταν πιο έντονες ή τώρα έχουν γίνει πιο δύσκολα τα πράγματα στον χώρο σας;
Κοίτα δυσκολίες υπήρχαν και τότε, δυσκολίες υπάρχουν και τώρα και ίσως είναι διαφορετικής φύσης. Δυσκολίες πλέον είναι κυρίως από τον πλούτο συναδέλφων που υπάρχουν στο επάγγελμα. Όταν ξεκινήσαμε εμείς ήταν πολύ διαφορετικά τα πράγματα. Υπήρχαν 2-3 ελάχιστες σχολές, τώρα υπάρχουν και πολλές σχολές και πάρα πολλά ταλέντα. Και νομίζω ότι η καινούργια γενιά δεν συγκρίνεται με την παλιά τη δικιά μας, ας πούμε. Δηλαδή βλέπεις υπέροχους ηθοποιούς που παλαιότερα ήταν αριθμητικά πολύ πιο λίγοι. Αλλά γενικά, πιστεύω ότι το θέατρο έχει πάρει μια ανιούσα όλα αυτά τα χρόνια, ειδικά μετά το lockdown που έγινε. Ο κόσμος αγκάλιασε το θέατρο και το αγκαλιάζει ακόμα.
-Και τον κινηματογράφο….
Στον κινηματογράφο βέβαια είναι πολύ πιο δύσκολο να προχωρήσει κάποιος, γιατί είναι άλλα τα οικονομικά μεγέθη, αλλά ακόμα και σε αυτό βλέπω ότι υπάρχει και από τους δημιουργούς και τόλμη και πειραματισμός σε όλα τα επίπεδα.
-Carpe diem, πόσο κατευθύνει τη ζωή μας;
Carpediem σημαίνει «άδραξε τη μέρα» — άρπαξε τη στιγμή, ζήσε ουσιαστικά το παρόν. Δυστυχώς, όμως, δεν είναι κάτι που κατευθύνει τη ζωή μας όσο θα θέλαμε. Και αυτό είναι στην ουσία, και το βαθύτερο νόημα του έργου: ότι μέσα στην πίεση της καθημερινότητας, στην ψυχολογική φόρτιση και στη διαρκή ανασφάλεια που βιώνουμε, έχουμε ανάγκη να θυμόμαστε αυτή την προτροπή, να αδράξουμε τη μέρα. Γιατί μόνο έτσι μπορεί κανείς να ξεφύγει, έστω και για λίγο, από τη σκληρή πραγματικότητα και να περάσει σε μια πιο υπερβατική, πιο ελεύθερη κατάσταση ύπαρξης. Ο καθένας, βέβαια, το βιώνει διαφορετικά: μέσα από μια όμορφη εικόνα, τη φύση, έναν στίχο, ένα ποίημα, μια ταινία. Όλες αυτές οι μικρές στιγμές λειτουργούν σαν μικρά ανοίγματα· σαν μικρά βήματα που μπορούν να σε οδηγήσουν κάπου πιο βαθιά, πιο ουσιαστικά μέσα μας.Κάποιες εμπειρίες και στιγμές μπορούν να μας οδηγήσουν σε μια σκέψη ή σε μια φαντασιακή εικόνα που να μας ταξιδέψει από την ασφυκτική καθημερινότητα.
Και ειδικά για τους εφήβους — για τα παιδιά που ετοιμάζονται να δώσουν εξετάσεις, που βρίσκονται σε αυτό το μεταβατικό στάδιο από την εφηβεία στην ενηλικίωση και βιώνουν όλη αυτή την ανασφάλεια — είναι πολύ σημαντικό να κυνηγούν αυτές τις μικρές «διεξόδους».
-Δυστυχώς, όμως, δεν τους το μαθαίνουμε….
Δυστυχώς γιατί υπάρχει μια έντονη κοινωνική πίεση να ακολουθήσουν συγκεκριμένους δρόμους, γιατί η ενήλικη ζωή είναι γεμάτη δυσκολίες, εμπόδια και παγίδες.
-Αν ο καθηγητής Κίτινγκ υπήρχε σήμερα στην Ελλάδα, πώς πιστεύετε ότι θα αντιμετωπιζόταν;
Πιστεύω πως υπάρχουν πολλοί καθηγητές που κουβαλούν αυτό το όμορφο «μικρόβιο» της έμπνευσης και της ποιητικής δημιουργίας. Άνθρωποι που προσπαθούν να εμπνεύσουν τα παιδιά να βλέπουν τον κόσμο με μια διαφορετική ματιά. Βέβαια, πολλές φορές και οι ίδιοι χάνονται μέσα στην πίεση της καθημερινότητας ή μέσα σε ένα απαιτητικό σύστημα…. Άλλοι απομακρύνονται, άλλοι επιστρέφουν. Όμως αυτή η ανάγκη να εμπνεύσεις και να μεταδώσεις κάτι βαθύτερο εξακολουθεί να υπάρχει. Την εποχή στην οποία αναφέρεται το έργο, τα πράγματα ήταν πολύ πιο συντηρητικά. Υπήρχε μια κοινωνία λιγότερο ανεκτική απέναντι στη διαφορετικότητα και μια πολύ πιο ασφυκτική πίεση προς τα παιδιά που ήθελαν να εκφραστούν διαφορετικά.
Και ακριβώς αυτή τη διαφορετικότητα υπερασπίζεται το έργο. Σήμερα πολλά έχουν αλλάξει, όμως κάποιες αγωνίες παραμένουν ίδιες και διαχρονικές: ο φόβος για το μέλλον, η ανασφάλεια για το «τι θα γίνω», η αγωνία μπροστά σε μια καθημερινότητα που συχνά μοιάζει εξαντλητική. Μια ζωή όπου ο άνθρωπος τρέχει αδιάκοπα και προσπαθεί να βρει λίγο χρόνο για να αδράξει τη μέρα…
-Μετά από τόσα χρόνια πορείας, τι εξακολουθεί να σας συγκινεί περισσότερο πάνω στη σκηνή;
Περισσότερο με συγκινεί η αυταπάρνηση και η παιδικότητα των συναδέλφων. Είναι πραγματικά υπέροχο να βλέπεις νέους συναδέλφους — ειδικά σε αυτή την παράσταση, όπου οι περισσότεροι είναι γύρω στα 25 — να παραδίνονται με τέτοιο πάθος και αθωότητα σε αυτό που κάνουν, διατηρώντας την παιδικότητά τους.
Και το πιο εντυπωσιακό είναι πως αυτό δεν χάνεται ποτέ. Όσο μεγαλώνει κανείς, στην ουσία παραμένει παιδί. Γιατί η υποκριτική, βαθιά μέσα της, είναι παιχνίδι. Άλλωστε, αυτό λέμε και στο θέατρο: «παίζουμε». Αυτή η αίσθηση του παιχνιδιού είναι κάτι που πάντα με συγκινούσε και συνεχίζει να με συγκινεί, όπως το βλέπω και σε ηθοποιούς που είναι μεγάλης ηλικίας πια, που έχουν περάσει μια ολόκληρη ζωή πάνω στη σκηνή και όμως διατηρούν ακόμη αυτή την παιδική σπίθα. Τον προηγούμενο Νοέμβριο, σε μια εκδήλωση του Φεστιβάλ Κινηματογράφου, καλέσαμε πρωταγωνιστές του παλιού σινεμά που είχαν αυτή την παιδικότητα ακόμη. Ανθρώπους 85 ετών και άνω, που εξακολουθούσαν να έχουν αυτή την παιδικότητα, αυτή τη χαρά του παιχνιδιού. Ήταν κάτι πραγματικά συγκλονιστικό .Γιατί όταν απομακρυνθείς από αυτό, είναι σαν να χάνεις ένα κομμάτι του εαυτού σου. Η ανάγκη να βρίσκεσαι μέσα σε αυτή τη δημιουργική διαδικασία, να υποδύεσαι, να επικοινωνείς, γίνεται συνήθεια, τρόπος ύπαρξης.
Και όταν αυτό λείψει, νιώθεις πως σου λείπει όχι μόνο το παιχνίδι, αλλά και η ίδια η ζωή. Το ίδιο έβλεπα και στην Ξένια Καλογεροπούλου, με την οποία συνεργαστήκαμε τον χειμώνα. Περίμενε με λαχτάρα να έρθει στο θέατρο, να ανέβει στη σκηνή. Γιατί το «σανίδι» έχει μια ανεξήγητη μαγεία, βαθιά ζωοποιό.
Ευχαριστώ πολύ!










Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου